Trądzik hormonalny: Przyczyny, objawy, leczenie

Opublikowano 05.07.2023

Trądzik hormonalny: Przyczyny  objawy  leczenie

Trądzik

jest jednym z najczęściej pojawiających się schorzeń się w okresie dojrzewania u kobiet i mężczyzn. Jednak ten problem nie dotyka wyłącznie nastolatków. Szczególną odmianą jest trądzik hormonalny, który spowodowany jest zaburzeniami układu wewnątrzwydzielniczego u osób dorosłych, głównie kobiet. Jak wyleczyć trądzik hormonalny? Jakie są jego przyczyny i objawy? Ten artykuł przybliży informacje na temat tej choroby.

Spis treści

Czym jest trądzik hormonalny?

Trądzik to choroba zapalna, która obejmuje łojotokowe okolice ciała, początkową zmianą jest mikrozaskórnik. Trądzik hormonalny (Acne Tarda, zwany także trądzikiem dorosłych) to jedna z postaci trądziku pospolitego. Z problemem zmagają się osoby dorosłe, zarówno kobiety i mężczyźni. Tego rodzaju trądzik dotyka głównie pacjentki w wieku 25-30 lat. Do wystąpienia tej choroby przyczyniają się zaburzenia układu wewnątrzwydzielniczego (układu hormonalnego) oraz okresowe zmiany hormonów. W konsekwencji nieprawidłowe stężenie hormonów powoduje, że pojawiają się na twarzy zmiany trądzikowe np. w postaci wyprysków. 

U pacjentów borykających się z trądzikiem zauważa się wiele bakterii z rodzaju Propionibacterium acnes, P. granulosum, P. avidum oraz drożdżopodobne grzyby Malassezia furfur. Jak zauważają specjaliści, w wykwitach zapalnych liczba bakterii może zwiększyć się o 10 razy.

e-Recepta online 58.99 ZŁ

Leki na potencje, leki stałe, antykoncepcja stała, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Antykoncepcja awaryjna 59.99 ZŁ

Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Jakie są objawy trądziku hormonalnego?

Męskie hormony płciowe wywołują trądzik hormonalny w większości u dorosłych kobiet zmagających się z tym schorzeniem. Głównym objawem, który widać na pierwszy rzut oka, są duże, bolesne wypryski. 

Istnieją dwa rodzaje trądziku hormonalnego. Palące krostki pojawiają się na czole, nosie i brodzie powodowane są przez estrogeny (trądzik estrogenny). Natomiast trądzik androgenny (wynikający z powyższego poziomu androgenów) obserwuje się na czole, linii żuchwy, szyi i plecach w postaci dużych, bolesnych grudek i zaskórników. Ponadto zaburzenia hormonalne działają na aktywność gruczołów łojowych, które m.in. nadmiernie wydzielają łój. Kolejną oznaką jest nadmierna nadprodukcja sebum i nasilona keratynizacja w obrębie mieszków włosowych

Różnice między trądzikiem hormonalnym a zwykłym trądzikiem

Trądzik pospolity zazwyczaj pojawia się w strefie T (czoło, nos, żuchwa), a trądzik hormonalny - na skórze twarzy (broda, szyja i czoło). Kolejna różnica to wiek. Zwykły trądzik występuje głównie u osób, które dojrzewają (ale może też pojawić się w kolejnych latach), a hormonalny u pacjentów, którzy dojrzewanie mają już za sobą. 

Powszechne symptomy trądziku hormonalnego

Do powszechnych symptomów trądziku hormonalnego należą zmiany trądzikowe na twarzy.

Jak wygląda trądzik hormonalny?

Trądzik hormonalny objawia się poprzez: 

  • grudki, 
  • cysty,
  • krosty,
  • zaskórniki.

Ta choroba jest związana z nadmierną produkcją łoju przez gruczoły łojowe.

Typowe zmiany skórne występujących przy trądziku hormonalnym

U osób, które borykają się z trądzikiem hormonalnym pojawiają się palące krostki na czole, nosie. Ponadto występują duże, bolesne grudki i zaskórniki na czole, linii żuchwy, szyi i plecach. 

Jakie są przyczyny trądziku hormonalnego?

Głównie hormonalny trądzik pojawia się z powodu zaburzeń gospodarki hormonalnej. Jednak to nie jedyne przyczyny, które prowokują do rozwoju trądziku hormonalnego. 

Zmiany hormonalne

Za trądzik hormonalny odpowiedzialne są męskie hormony płciowe (androgeny powodujący trądzik androgenny), do których należą:

  • testosteron,
  • dihydrotestosteron,
  • androstenediol.

Warto zwrócić uwagę, że nadmiar męskich hormonów (androgeny) może być objawem innych chorób, nie tylko trądziku np. chorób tarczycy. Jednak nie tylko wyżej wymienione hormony sprzyjają pojawieniu się zmian skórnych. Zbyt wysoki poziom żeńskich hormonów płciowych (estrogeny) także może powodować trądzik. W przypadku kobiet stężenie estrogenów jest różne w zależności od m.in. dnia cyklu miesiączkowego, zmiany w poziomie hormonów występują np. przed okresem, w okresie ciąży oraz w czasie menopauzy

Ponadto zaburzenia w gospodarce tych hormonów może przyczynić się do trądziku hormonalnego m.in.:

  • prolaktyna,
  • kortyzol (hormon stresu),
  • insulina,
  • hormony tarczycy.

Jakie są czynniki zewnętrzne trądziku u osób dorosłych?

Poza czynnikami hormonalnymi, na tego rodzaju trądzik hormonalny ma wpływ: 

  • zmęczenie fizyczne;
  • używki - palenie papierosów, picie alkoholu;
  • dieta wysoko przetworzona - nadmierne spożywanie fast foodów, tłuste dania, produkty z wysokim indeksem glikemicznym, białe pieczywo czy makarony;
  • długotrwałe narażenie na stres psychiczny;
  • mała ilość snu.

Jakie są czynniki wpływające na zaburzenia hormonalne i rozwój trądziku?

Zarówno zaburzenia hormonalne, jak i wyżej wymienione czynniki zewnętrzne wpływają na pojawienie się trądziku hormonalnego. 

Trądzik hormonalny a wiek - jaki ma wpływ?

Najczęściej kobiety między 25-30 roku życia zmagają się z trądzikiem hormonalnym. Co ważne, nie tylko one mogą borykać się z tą chorobą. To zależne jest od stężenia hormonów. Jak pokazują statystyki, mężczyźni rzadziej chorują na trądzik późny. 

Trądzik hormonalny u nastolatków

W okresie dojrzewania dochodzi do nasilających zmian hormonalnych i pojawia się trądzik młodzieńczy. Borykają się z nim głównie nastolatkowie, ale też osoby do 30. roku życia. Trądzik młodzieńczy dzieli się na zaskórnikowy, ropowiczy, lub grudkowo-krostkowy. Czynniki powodujące trądzik młodzieńczy to m.in. nieodpowiedni sposób odżywiania, opalanie się, stres czy nieprawidłowa higiena cery.

Trądzik hormonalny po 30-tce

Wypryski oraz inne zmiany skórne u kobiet i mężczyzn po 30. roku życia mogą mieć różną charakterystykę i podłoże. Wyróżnia się trądzik późny i różowaty. U dorosłych kobiet i mężczyzn trądzik pojawia się zazwyczaj na plecach, dekolcie czy dolnej partii twarzy. Przyczyny mogą być różne - od braku lub nieodpowiedniej higieny, stresu, doustnej antykoncepcji hormonalnej, nieleczonej cukrzycy po zmiany hormonalne. 

Jak leczyć trądzik hormonalny?

Zanim rozpoczniemy leczenie trądziku hormonalnego, należy wykonać badanie hormonalne stężenia poziomu hormonów takich jak: testosterony (wolny i całkowity), prolaktyna, hormony tarczycy, androstendion. W tym celu pacjent powinien udać się do lekarza dermatologa, który skieruje go na wymienione badania. Niezbędna okazać się może także wizyta u endokrynologa.

W terapii trądziku hormonalnego stosuje się doustne leki farmakologiczne oraz preparaty stosowane miejscowo (zawierające związki siarki i cynku, nadtlenek benzoilu, kwas salicylowy i azealinowy kremy i maści o intensywnym działaniu). W leczeniu wykorzystuje się antybiotyki, retinoidy - pochodne witaminy A, leki przeciwłojotokowe, przeciwbakteryjne, keratolityczne i przeciwzapalne. 

Jeżeli zmiany trądzikowe są o małym bądź średnim nasileniu, to stosuje się leczenie miejscowe w różnej postaci, np. maści lub żelów.  

W przypadku zmian zaskórnikowych i grundkowych często miejscowo stosuje się kwas witaminy A (tretynoina - 0,05%, roztwór lub żel), który może być łączony z erytromycyną. 

Ponadto przy zmianach zaskórnikowych i grudkowych -  produkty z kwasem witaminy A (tretynoina - 0,05%, roztwór lub żel) czy erytromycyną. W przypadku trądziku, gdzie są zmiany zaskórnikowe, grudkowe i krostkowe, czasami wykorzystuje się -  5-10-15% nadtlenek benzoilu, aerozole lub roztwory zawierające antybiotyki: erytromycynę, tetracyklinę, klindamycynę, neomycynę, kwas azelainowy. Ponadto można używać preparaty z kwasem salicylowym i cynkiem z erytromycyną. 

Specjalista po wywiadzie lekarskim i wykonaniu badań wybiera konkretną metodę leczenia trądziku hormonalnego. To kwestia indywidualna, która wynika z przebiegu, objawów i wyników badań hormonalnych. Leczenie trwa od kilku do kilkunastu miesięcy.

Ważna dla zdrowia skóry jest odpowiednio zbilansowana dieta. Na dobry wygląd cery wpływają produkty spożywcze bogate w witamy A, E, C, B, cynk oraz selen. Dieta na trądzik nie powinna zawierać ostrych przypraw, potraw o wysokim poziomie glikamicznym i fast foodów. Warto do swojego menu dodać świeże warzywa i owoce oraz pić dużo wody.

Hormony a trądzik. Jakie badania należy wykonać w kierunku rozpoznania trądziku hormonalnego? 

O zleceniu badań zawsze decyduje specjalista. Głównie pacjenci kierowani są na badania poziomu testosteronu (wolny i całkowity), siarczanu dehydroepiandrosteronu (DHEAS), 17-hydroksyprogesteronu oraz stosunku LH/FSH.

Pacjentka przed wykonaniem badań powinna wiedzieć, w którym dniu cyklu miesiączkowego się znajduje. W zależności od tego, ilość hormonów w organizmie może się różnić, co może mieć wpływ na wyniki.

Pielęgnacja skóry

Właściwa pielęgnacja ma duży wpływ na kondycję naszej cery, szczególnie w przypadku choroby skóry. Osoby zmagające się z trądzikiem hormonalnym powinny codziennie zarówno rano,  jak i wieczorem oczyszczać twarz. Można stosować różne roztwory i żele oczyszczające, warto zapytać swojego dermatologa o rekomendacje produktów dostosowanych do naszej skóry.

Wybieraj kosmetyki dedykowane Twojemu rodzajowi cery. Na rynku istnieje szereg kosmetyków do cery normalnej, suchej, tłustej czy mieszanej. Ponadto w drogerii czy aptece znajdziemy produkty do cery wrażliwej, dojrzałej trądzikowej bądź naczyniowej. Informacje na ten temat znajdziesz na etykiecie. Pamiętaj również o tym, że możesz poprosić o radę swojego lekarza.

Leczenie hormonalne

Przepisane przez specjalistę hormony przyczyniają się do odpowiedniej pracy układu hormonalnego. Pomóc w wyleczeniu trądziku hormonalnego może antykoncepcja hormonalna.  

tabletkach antykoncepcyjnych znajdują się syntetyczne odpowiedniki żeńskich hormonów płciowych. Zażywanie ich hamuje syntezę i wydzielanie męskich hormonów płciowych, a tym samym zmniejsza działanie androgenów na gruczoły łojowe. Może powodować to znaczącą poprawę kondycji skóry.

Bardzo istotne jest to, że tylko dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne pomagają w leczeniu zmian skórnych.

Więcej na ten temat w artykule: "Tabletki antykoncepcyjne a trądzik. Hormony pomagają na trądzik czy go wzmagają?"

Kremy na trądzik hormonalny

Pacjentom z trądzikiem zaleca się kremy bądź maści na skórę. Kremy do pielęgnacji powinny nawilżać skórę i dokładnie ją oczyszczać. Lepiej wybierać preparaty do cery wrażliwej, które nie powodują podrażnień. Warto stosować krem z filtrem, aby chronić skórę przed promieniami UV. Nie zapominajmy o kremach nawilżających czy tonizujących. 

Składniki aktywne

Na trądzik hormonalny pacjentom dedykowane są specjalistyczne kremy bądź maści na skórę. Polecane są kremy z retinolem, nadtlenkiem wodoru, olejkiem z drzewa herbacianego, kwasem azelianowym, glukonianem cynku, kwasem salicylowym czy wodą siarczkową. Sprawdzaj etykiety i unikaj produktów ze sztucznymi substancjami - parabeny lub zapachy, ponieważ mogą być przyczyną reakcji alergicznych i podrażniać skórę. 

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Jak można odróżnić trądzik hormonalny od zwykłego trądziku?

W przypadku trądziku hormonalnego wypryski pojawiają się głównie na centralnej części pleców, brodzie, szyi i czole, natomiast zwykły trądzik - w tzw. strefie T (czoło, nos, broda).  

Czy trądzik hormonalny można wyleczyć?

Tak, trądzik dorosłych można wyleczyć. Trądzik hormonalny leczy się za pomocą środków farmakologicznych i naturalnych metod. Ważna jest konsultacja z takimi specjalistami jak dermatolog i endokrynolog. Należy także zbadać poziom hormonów (takie postępowanie zaleci lekarz podczas wizyty celem diagnostyki problemu).

Czy trądzik hormonalny może być spowodowany przez stres?

Tak, jednym z czynników powodujących trądzik hormonalny jest stres.

Jak długo trwa leczenie trądziku hormonalnego?

Leczenie trądziku hormonalnego jest długotrwałe i może zając co najmniej kilka, jak nie kilkanaście miesięcy. Zależne to jest od przebiegu choroby. 

Bibliografia

Serwis Medycyna Praktyczna [online], [dostęp: 3 lipca 2023], dostępny w internecie: https://www.mp.pl/pacjent/

Serwis Estell [online], [dostęp: 3 lipca 2023], dostępny w internecie: https://www.estell.pl/

Serwis Diagnostyka [online], [dostęp: 3 lipca 2023], dostępny w internecie: https://diag.pl/pacjent/

Inni czytali również

Antybiotyk na zatoki - leczenie bakteryjnego zapalenia zatok
Antybiotyk na zatoki - leczenie bakteryjnego zapalenia zatok

Zapalenie zatok przynosowych to jedna z chorób infekcyjnych górnych dróg oddechowych, która może być wywołana przez różne patogeny, przede wszystkim wirusy i bakterie. Jak odróżnić wirusowe i bakteryjne zapalenie zatok? Antybiotyki to leczenie z wyboru w przypadku bakteryjnej etiologii zakażenia. Który antybiotyk wybrać? 

Artykuł
22.11.2022
Zapalenie ucha - przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie
Zapalenie ucha - przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Zapalenie ucha to częsta choroba pediatryczna, jednak może ona dotyczyć również osób dorosłych. Zwykle mówiąc o zapaleniu ucha mamy na myśli zapalenie ucha środkowego, które od ucha zewnętrznego oddziela błona bębenkowa. Czym charakteryzuje się zapalenie ucha środkowego? Jak je leczyć?

Artykuł
05.01.2023
Wrzody żołądka - objawy i leczenie
Wrzody żołądka - objawy i leczenie

Choroba wrzodowa żołądka to stosunkowo częste schorzenie - wrzody żołądka lub dwunastnicy rozpoznaje się u 5-10% dorosłych. Czy ich przyczyną naprawdę jest nadmierny stres? Jak wygląda diagnostyka? W jaki sposób leczy się wrzody żołądka? Czy przy chorobie wrzodowej żołądka można przyjmować aspirynę?

Artykuł
16.11.2022
Konsultacja z E-receptą za 49.99 ZŁ Tylko w najnowszej aplikacji!