Czy mgr farmacji może wypisać receptę?

Opublikowano 10.07.2023

Czy mgr farmacji może wypisać receptę?

Niektórzy pacjenci w przeszłości pilnie potrzebowali recepty lekarskiej w celu kontynuacji leczenia, ale nie mogli skontaktować się z lekarzem, który wypisałby dla nich ten dokument. Czy wiesz, że w określonych sytuacjach farmaceuta może wystawić receptę? W poniższym artykule omówimy, w jakich przypadkach oraz na jakie produkty lecznicze możesz uzyskać receptę od magistra farmacji.

Spis treści

Czy farmaceuta może wystawić receptę?

Farmaceuta od dawna posiadał możliwość wystawienia recepty w szczególnych okolicznościach , jednakże w trakcie pandemii COVID-19, w związku z ograniczonym dostępem do lekarzy, doszło do przełomowej zmiany. Zgodnie z aktualizacją z dnia 1 kwietnia 2020 roku, farmaceuta ma możliwość wystawienia dwóch rodzajów recept: recepty farmaceutycznej lub recepty pro auctore/pro familiae. Uprawnienia te nie skończyły się wraz z końcem pandemii, lecz pozostały stałą częścią uprawnień zawodowych.

Przed nowelizacją ustawy, farmaceutów spotykały niedogodności związane z wystawianiem recepty farmaceutycznej, w związku z dość sporym ograniczeniem, co do ilości wydawanego leku i interpretacji pojęcia "nagłego zagrożenia". Z tego powodu były one wystawiane sporadycznie.

Każdy z typów recepty może być wystawiony na:
- lek o kategorii dostępności Rp, z wykluczeniem środków odurzających i psychotropowych,
- w ilości do 180 dni stosowania (w przypadku recepty papierowej - do 120).

Farmaceuta nie może wystawić recepty na wyrób medyczny lub środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, na lek robiony (recepturowy), ani recepty na leki z kategorii Rpz. Nie do końca wyjaśnioną kwestią jest ustawowe zastrzeżenie dotyczące leków antykoncepcyjnych. Według aktu prawnego, mogą one być wystawiane w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego. Formalnie w tej sytuacji byłoby to możliwe jedynie w przypadku wglądu do dokumentacji medycznej pacjenta i weryfikacji widocznych tam zleceń.

e-Recepta online 58.99 ZŁ

Leki na potencje, leki stałe, antykoncepcja stała, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Antykoncepcja awaryjna 59.99 ZŁ

Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Recepta farmaceutyczna i recepta od farmaceuty - czym się różnią?

Recepta farmaceutyczna jest to rodzaj recepty, która może zostać wystawiona przez magistra farmacji (nie przez technika farmacji) w sytuacji zagrożenia życia pacjenta oraz gdy choremu skończą się przyjmowane na co dzień leki , które są niezbędne do utrzymania stabilnego stanu zdrowia pacjenta czy kontynuowania terapii, a kontakt z lekarzem jest utrudniony.

Natomiast recepta od farmaceuty to wystawiona przez niego recepta pro auctore lub pro familiae. Można ją wypisywać dla siebie lub dla swoich bliskich.

Czym jest recepta farmaceutyczna?

W sytuacji zagrożenia zdrowia pacjenta, farmaceuta ma możliwość wystawienia recepty farmaceutycznej na lek, którego wydanie, w normalnych warunkach, wymaga uzyskania na niego recepty lekarskiej. Pacjent może uzyskać taką receptę także w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego oraz terapii. Recepty farmaceutyczne może wystawić każdy farmaceuta w dowolnej aptece, który ma prawo wykonywania zawodu. Na receptę farmaceutyczną można dostać każdy wyrób medyczny, którego pominięcie dawki mogłoby spowodować zagrożenie zdrowia pacjenta, z wyłączeniem środków odurzających lub substancji psychotropowych. Recepty wystawiane przez farmaceutę dostępne są w najmniejszym dostępnym opakowaniu i ze stuprocentową odpłatnością. Na recepcie obowiązkowe jest wskazanie przyczyny wydania leku.

Receptę farmaceutyczną może wystawić magister farmacji z ważnym prawem wykonywania zawodu. Jednakże wystawia ją w ramach podmiotu, w którym ma przypisaną rolę. Oznacza to, iż w praktyce staje się niemożliwe wystawienie recepty farmaceutycznej poza apteką ogólnodostępną, a operacja ta odbywa się w czasie jednoczesnego wydania leku pacjentowi. W praktyce recepta farmaceutyczna jest wystawiana przez farmaceutę w trakcie pracy w aptece ogólnodostępnej.

Ewidencja recept farmaceutycznych musi być prowadzona na bieżąco przez aptekę, według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 12 października 2018 r. (Dz.U. z 2018, poz. 2008) w formie elektronicznej lub papierowej.

Jakie informacje powinna zawierać recepta farmaceutyczna?

  1. Dane pacjenta (imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL pacjenta, w razie jego braku numer dokumentu potwierdzającego tożsamość).

  2. Dane podmiotu, w którym wystawiono receptę.

  3. Dane osoby wystawiającej receptę.

  4. Własną nazwę produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego.

  5. Datę wystawienia recepty.

  6. Przyczynę wydania.

W jakiej postaci powinna być wystawiona recepta farmaceutyczna?

Recepta farmaceutyczna wystawiana jest w postaci elektronicznej przez system apteczny. Jednakże może również być wypisana w postaci papierowej, jeśli farmaceuta:

  • nie ma dostępu do systemu teleinformatycznego,

  • nie zna tożsamości osoby, której wystawia receptę,

  • jest obywatelem innego państwa UE, który pracuje w Polsce tymczasowo i okazjonalnie.

W przypadku recepty w postaci elektronicznej można przepisać dla jednego pacjenta jednorazowo maksymalnie ilość produktu leczniczego niezbędną pacjentowi do 180-dniowego okresu stosowania, zaś w przypadku recepty papierowej - do 120-dniowego okresu stosowania.

Czy farmaceuta może wystawić receptę farmaceutyczną dla pacjenta z zagranicy?

Zgodnie z komunikatem Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 25 lutego 2022 r. w sprawie uprawnień zawodowych farmaceutów polegających na możliwości wystawiania recept farmaceutycznych, magistrzy farmacji posiadają możliwość wystawienia recepty farmaceutycznej dla obcokrajowców (niezależnie od ich narodowości), np. dla uchodźców z Ukrainy, którzy mogą pilnie potrzebować leków.

Co to jest recepta od farmaceuty - pro auctore i pro familiae?

Jest to recepta, którą może wystawić każdy farmaceuta posiadający ważne prawo wykonywania zawodu, niezależnie od miejsca, w którym pracuje, czy też nie pracuje w danym okresie, przebywa na urlopie macierzyńskim/wychowawczym lub jest na emeryturze. Dopóki posiada ważne prawo wykonywania zawodu (poprzez przynależność do właściwej izby aptekarskiej), może wystawić receptę dla siebie lub członka rodziny (małżonka, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu, krewnych lub powinowatych w linii prostej, a w linii bocznej do stopnia pokrewieństwa między dziećmi rodzeństwa).

Leki wystawione przez farmaceutę pro familiae lub pro auctore mogą podlegać refundacji.

Receptę wystawia się w postaci elektronicznej poprzez rządową aplikację gabinet.gov.pl, do której loguje się poprzez profil zaufany, przy użyciu kontekstu "pro auctore/pro familiae". Istnieje także możliwość wystawienia recepty papierowej w przypadku braku dostępu do systemu. Zgodnie z ustawą Prawo Farmaceutyczne, pełnopłatna recepta może być wystawiona na dowolnym druku, który nie musi odpowiadać aktualnie obowiązującemu wzorowi. Aby móc wystawić refundowaną receptę papierową, należy uprzednio wystąpić do właściwego oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o nadanie puli unikalnych numerów.

Receptę pro auctore/pro familiae można wystawić na dowolny preparat medyczny o kategorii Rp, z wyłączeniem środków odurzających i psychotropowych. W celu sporządzenia takiej recepty, nie obowiązuje zasada zagrożenia zdrowia pacjenta. Recepta jest ważna maksymalnie 30 dni, bez możliwości wpisania odroczonej daty realizacji.

Czy farmaceuta musi prowadzić ewidencję wystawionych recept pro auctore/pro familiae?

Farmaceuta wystawiający receptę dla siebie lub bliskich, ma obowiązek prowadzenia wykazu recept. Ustawa zwiera szczegółowe wytyczne. Wykaz powinien zawierać:

  1. numer kolejny wpisu,

  2. datę wystawienia recepty,

  3. numer PESEL pacjenta,

  4. rozpoznanie choroby, problemu zdrowotnego lub urazu,

  5. międzynarodową lub własną nazwę produktu leczniczego,

  6. postać, w jakiej produkt leczniczy ma być wydany, jeżeli występuje w obrocie w więcej niż jednej postaci,

  7. dawkę produktu leczniczego, jeżeli występuje w obrocie w więcej niż jednej dawce,

  8. ilość produktu leczniczego,

  9. sposób dawkowania.

Wykaz jest swoistym rodzajem dokumentacji medycznej, dlatego może być przedmiotem kontroli - np. przez NFZ - w ramach poprawności preskrypcji i poruszania się w obrębie nadanych uprawnień zawodowych.

Kto jeszcze może wystawiać recepty w Polsce?

Receptę wystawić może uprawniona do tego osoba, czyli lekarz, lekarz dentysta, felczer, starszy felczer. Natomiast w przypadku niektórych, z góry określonych leków i wyrobów medycznych (z wyłączeniem środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego), również taką możliwość posiada pielęgniarka oraz położna.

Czy farmaceuta może odmówić wypisania recepty farmaceutycznej?

Należy pamiętać, iż farmaceuta ma prawo odmówić wydania leku i wypisania na niego recepty farmaceutycznej. Magister farmacji posiada prawo do wypisania recepty, ale nie jest to jego obowiązek, dlatego nie zawsze możemy otrzymać receptę farmaceutyczną.

Bibliografia:

Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia [online], [dostęp 06.07.2023], dostępny w internecie: https://gov.pl/

,,Recepta farmaceutyczna i recepta od farmaceuty - czym się różnią?" aptekarska.pl [online], [dostęp 06.07.2023], dostępny w internecie: https://www.aptekarska.pl/2021/10/05/recepta-farmaceutyczna-i-recepta-od-farmaceuty-czym-sie-roznia/

Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia [online], [dostęp 06.07.2023], dostępny w internecie: https://ezdrowie.gov.pl/portal/artykul/komunikat-w-sprawie-recept-wystawianych-przez-farmaceutow

Inni czytali również

Oznaczenia leków: CR, XR, SR, ODT, ZOK, XL. Co właściwie znaczą te akronimy?
Oznaczenia leków: CR, XR, SR, ODT, ZOK, XL. Co właściwie znaczą te akronimy?

Na opakowaniu leku oprócz nazwy handlowej preparatu leczniczego, często widoczny jest literowy skrót, który opisuje różne informacje na temat leku.Akronimy mogą określać różne informacje na temat leku, m.in.: miejsce rozpadu leku (np. tabletki dojelitowe lub rozpadające się w jamie ustnej), sposób uwalniania leku (np. tabletki o przedłużonym uwalnianiu lub kontrolowanym uwalnianiu) lub sugerować moc produktu leczniczego. Czasami akronim dotyczy substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym.

Artykuł
25.07.2023
Betaserc - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania
Betaserc - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Betaserc 24 mg zawiera betahistynę jako substancję aktywną. Na co działa Betaserc i jak go stosować? Jakie są działania niepożądane?

Charakterystyka produktów leczniczych
24.01.2023
Angina - objawy, leczenie, przyczyny
Angina - objawy, leczenie, przyczyny

Ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych, zwane anginą, jest powszechnym schorzeniem, które wiąże się z uciążliwymi objawami. Etiologia tego problemu, wbrew powszechnemu przekonaniu, nie zawsze musi być bakteryjna.

Artykuł
04.04.2023
Konsultacja z E-receptą za 49.99 ZŁ Tylko w najnowszej aplikacji!