Co zrobić, gdy boli brzuch? Choroby i leczenie

Opublikowano 15.04.2024

Autor Redakcja Erecept.pl

Co zrobić  gdy boli brzuch? Choroby i leczenie

Ból brzucha to powszechna dolegliwość, której nie należy bagatelizować. Przyczyny bólu brzucha są bardzo zróżnicowane i mogą obejmować wiele różnych schorzeń - od łagodnych po stany zagrożenia życia.

Spis treści

Anatomia jamy brzusznej

Jama brzuszna to obszar znajdujący się poniżej przepony - pomiędzy klatką piersiową a miednicą. W obrębie jamy brzusznej znajduje się wiele istotnych do życia narządów, których dysfunkcje mogą powodować ból. Jama brzuszna zawiera:

  • narządy układu pokarmowego - dolną część przełyku, żołądek, jelito cienkie, jelito grube;

  • narządy układu moczowego - nerki, moczowody;

  • narządy gruczołowe - wątrobę (wraz z drogami żółciowymi), trzustkę, nadnercza;

  • narząd limfatyczny - śledzionę.

e-Recepta online 49.99 ZŁ

Leki na potencje, leki stałe, antykoncepcja stała, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Antykoncepcja awaryjna 59.99 ZŁ

Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Charakter bólu brzucha

Charakter dolegliwości możemy ustalić w oparciu o czas trwania bólu:

  • ostry ból brzucha - jest to silny ból brzucha o charakterze somatycznym, pojawia się nagle i może być objawem niebezpiecznym dla zdrowia i życia dolegliwości;

  • przewlekły ból brzucha - trwa lub nawraca przez okres >3 miesięcy, ma charakter trzewny;

  • nawracający ból brzucha - pojawia się samoistnie lub po zadziałaniu czynnika wyzwalającego.

Umiejscowienie bólu brzucha

W zależności od lokalizacji bólu brzucha może on mieć następujące przyczyny m.in.:

  • ból w górnej części brzucha - choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa lub polekowe uszkodzenie błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy, choroby dróg żółciowych, tętniak aorty brzusznej, zawał serca, ostre zapalenie wątroby lub trzustki, nieżyt żołądkowo-jelitowy;

  • ból w prawym podżebrzu - zapalenie pęcherzyka żółciowego, kolka żółciowa, ostre zapalenie wątroby, kolka nerkowa, odmiedniczkowe zapalenie nerek, ropień podprzeponowy, zapalenie dolnego płata płuca prawego, zastoinowa niewydolność serca;

  • ból w lewym podżebrzu - pęknięcie lub zawał śledziony, niedokrwienie zgięcia śledzionowego okrężnicy, kolka nerkowa, odmiedniczkowe zapalenie nerek, ropień podprzeponowy, zapalenie dolnego płata płuca lewego;

  • ból w okolicy prawego dołu biodrowego - zapalenie wyrostka robaczkowego, wgłobienie krętniczo-kątnicze, torbiel, skręt lub pęknięcie jajnika, ciąża pozamaciczna, zapalenie przydatków, ropień, ropne zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego, przepuklina;

  • ból na środku brzucha - wczesna faza zapalenia wyrostka robaczkowego, nieżyt żołądkowo-jelitowy, nieswoiste zapalenia jelit, zapalenie trzustki, tętniak aorty brzusznej, przepuklina, niedrożność jelit;

  • ból w okolicy lewego dołu biodrowego - ostre zapalenie uchyłków, choroby infekcyjne, zespół jelita drażliwego, wgłobienie esicy, torbiel, skręt lub pęknięcie jajnika, ciąża pozamaciczna, zapalenie przydatków;

  • ból w podbrzuszu -zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie uchyłków, zespół jelita drażliwego, zapalenie przydatków, zapalna choroba narządów miednicy, kolka nerkowa, zapalenie pęcherza moczowego, ropień miednicy, przepuklina;

  • ból rozlany - zapalenie żołądka i jelit, zapalenie otrzewnej, niedrożność jelit, zakażenie układu moczowego.

Najczęstsze przyczyny bólu brzucha

Do najczęstszych przyczyn bólu brzucha należą:

  • choroby zapalne - ostre zapalenie żołądka i jelit (zatrucie pokarmowe), zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie uchyłków jelita grubego;

  • choroby przebiegające z owrzodzeniem błony śluzowej - wrzody żołądka, wrzody dwunastnicy, choroba refluksowa przełyku z nadżerkami;

  • choroby prowadzące do niedrożności - niedrożność jelita cienkiego (skręt, wgłobienie), nowotwory jelita grubego, zrosty pooperacyjne, zwężenia w przebiegu nieswoistych zapalnych chorób jelit;

  • choroby niedokrwienne - zator naczyń trzewnych, miażdżyca naczyń trzewnych;

  • zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego - zespół jelita drażliwego, dyspepsja czynnościowa, przewlekły czynnościowy ból brzucha.

Zobacz też: Oś jelita-mózg. Dlaczego jelita są nazywane drugim mózgiem?

Do jakiego lekarza się udać, kiedy boli brzuch?

Ostry ból brzucha może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. W przypadku wystąpienia bólu należy natychmiast udać się do lekarza pierwszego kontaktu lub na Szpitalny Oddział Ratunkowy.

Diagnozowanie źródła bólu brzucha

Badania pomocne w diagnostyce bólu brzucha to m.in.:

  • badanie fizykalne;

  • badania obrazowe - badanie USG jamy brzusznej (wolny płyn w jamie brzusznej, złogi moczowe lub żółciowe, nieprawidłowości aorty brzusznej), rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, RTG przeglądowe jamy brzusznej (może wykazać powietrze w jamie brzusznej, poziomy płynu w pętlach jelitowych, złogi moczowe);

  • badania endoskopowe - gastroskopia, kolonoskopia;

  • badanie krwi - morfologia krwi, stężenia elektrolitów, kreatyniny i glukozy w surowicy, (w diagnostyce różnicowej stężenie amylazy, bilirubiny, CK-MB lub troponiny sercowej, aktywność AST, ALT, GGTP i ALP);

  • badanie ogólne moczu;

  • badanie stolca na obecność krwi utajonej;

  • EKG (w celu wykluczenia m.in. maski brzusznej zawału).

Leczenie bólu brzucha

Leczenie bólu brzucha jest uzależnione od przyczyny dolegliwości i obejmuje leczenie chirurgiczne lub farmakologiczne.

Leczenie chirurgiczne

Stosowane, gdy przyczyna bólu wymaga interwencji operacyjnej, m.in. w przypadku zapalenia wyrostka robaczkowego, perforacji wrzodu, ciąży pozamacicznej, niedrożności jelit, skrętu jajnika.

Leczenie farmakologiczne

W zależności od etiologii bólu brzucha stosujemy leczenie:

  • przeciwbólowe, np. paracetamol, ibuprofen, opioidy (duże dawki opioidów dostępne są wyłącznie na receptę);

  • rozkurczowe, np. No-Spa;

  • przeciwzapalne, np. buscopan;

  • przeciwwymiotne, np. Tribux Bio, Scoplan;

  • przeczyszczające, np. Lactulosum Polfarmex.

Zobacz też: Problemy żołądkowe - jakie preparaty działają przeciw wymiotom? Domowe i apteczne sposoby

Domowe sposoby na ból brzucha

Domowe sposoby, które mogą okazać się pomocne w leczeniu łagodnego bólu brzucha, to m.in.:

  • picie naparu z mięty lub rumianku;

  • odpowiednie nawodnienie;

  • probiotyki;

  • leki rozkurczowe;

  • lekkostrawna dieta;

  • umiarkowana aktywność fizyczna;

  • termofor z ciepłą wodą;

  • masaż brzucha.

Jeśli bóle brzucha nie ustępują lub nasilają się oraz towarzyszą im inne objawy wzbudzające niepokój (np. gorączka, zawroty głowy, krwawe stolce), należy natychmiast skonsultować się z lekarzem.

Zobacz też: Probiotyk a tabletki antykoncepcyjne - czy warto stosować "dobre bakterie" podczas antykoncepcji?

Ból brzucha wymagający natychmiastowej diagnostyki

Niepokojące objawy towarzyszące bólowi brzucha, które należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem, to m.in.:

  • wymioty oraz nagłe zatrzymanie stolca;

  • krwawienie z przewodu pokarmowego;

  • gwałtowne pogorszenie stanu ogólnego;

  • obecność krwi w stolcu;

  • ból w klatce piersiowej;

  • nagły spadek masy ciała;

  • brak apetytu;

  • nieprawidłowości w badaniu przedmiotowym.

Maska brzuszna zawału serca

Zawał dolnej ściany serca może przebiegać pod postacią silnego bólu brzucha, któremu towarzyszą nudności lub wymioty - stan ten nazywamy maską brzuszną zawału.

Czym jest ostry brzuch?

Ostrym brzuchem nazywamy ostre chirurgiczne choroby jamy brzusznej, które pojawiają się nagle i wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej, zaliczamy do nich m.in.: niedrożność przewodu pokarmowego, krwawienie do przewodu pokarmowego, zapalenie otrzewnej.

To nie jest porada medyczna, nie zastąpi ci konsultacji lekarskiej. Serwis erecept.pl oferuje konsultacje medyczne.

Bibliografia

Serwis MP, [online] [dostęp 27.02.2024] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/bol/wytyczne/129811,przyczyny-i-diagnostyka-bolu-brzucha

Serwis MP, [online] [dostęp 27.02.2024] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/pacjent/objawy/165307,ostry-brzuch-ostre-chirurgiczne-choroby-jamy-brzusznej

Serwis fizjoterapeuty.pl, [online] [dostęp 28.02.2024] dostępny w internecie:

https://fizjoterapeuty.pl/anatomia/kwadranty-jamy-brzusznej.html

Serwis podyplomiew.pl, [online] [dostęp 28.02.2024] dostępny w internecie:

https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/012/302/original/51-62.pdf?1473159688

Inni czytali również

Ból łokcia   choroby  przyczyny  objawy  leczenie
Ból łokcia - choroby, przyczyny, objawy, leczenie

Ból łokcia jest bardzo częstą dolegliwością. Może być spowodowany przeciążeniem, urazem, chorobami przewlekłymi, procesami starzenia. Co zrobić, kiedy odczuwamy ból łokcia? Jak diagnozować i skutecznie leczyć dolegliwości w stawie łokciowym?

Artykuł
27.03.2024
Ból głowy w ciąży: Przewodnik po bezpiecznych metodach leczenia
Ból głowy w ciąży: Przewodnik po bezpiecznych metodach leczenia

Ból głowy to częsta przypadłość, która może występować także w okresie ciąży. W tym szczególnym czasie, ze względu na ograniczenia w dostępnych metodach leczenia przeciwbólowego, niezmierne ważne jest zapobieganie bólowi głowy, zanim się pojawi.W pierwszym trymestrze ciąży bóle głowy mogą być spowodowane zmianami hormonalnymi. W przypadku powracających bólów głowy w drugim trymestrze zalecana jest konsultacja ze specjalistą. Natomiast bóle głowy pojawiające się w trzecim trymestrze mogą być związane zarówno ze zmianami hormonalnymi, jak i wzrostem napięcia nerwowego oraz stresem.

Artykuł
15.02.2024
Ból ręki i nadgarstka   choroby  przyczyny  objawy  leczenie
Ból ręki i nadgarstka - choroby, przyczyny, objawy, leczenie

Ból ręki i nadgarstka może mieć różne przyczyny, w tym urazy, choroby zapalne, przeciążenia lub problemy z układem kostno-stawowym. Objawy mogą obejmować uczucie bólu, drętwienie, mrowienie, a także trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak chwytanie przedmiotów czy pisanie.W celu skutecznego leczenia bólu w ręce i nadgarstku ważne jest ustalenie dokładnej przyczyny i zastosowanie odpowiednich metod terapeutycznych.

Artykuł
19.02.2024
Konsultacja z E-receptą za 49.99 ZŁ Tylko w najnowszej aplikacji!