Przerost prostaty - objawy, przyczyny, leczenie

Opublikowano 31.01.2024

Autor Redakcja Erecept.pl

Przerost prostaty - objawy, przyczyny, leczenie

Prostata (inaczej stercz lub gruczoł krokowy) to pojedynczy narząd należący do męskiego układu rozrodczego. Przerost prostaty to bardzo częsta przypadłość, która dotyka głównie starzejących się mężczyzn. Szacuje się, że dotyczy ona około 40% mężczyzn do 60. roku życia i aż 90% mężczyzn do 85. roku życia. 

Spis treści

Czym jest prostata?

Prostata, nazywana inaczej jako stercz lub gruczoł krokowy to pojedynczy narząd należący do męskiego układu rozrodczego.

Wielkość prawidłowej prostaty porównuje się do wielkości orzecha włoskiego. Położona jest ona pod pęcherzem moczowym i otacza cewkę moczową oraz nasieniowody.

Z powodu swojej lokalizacji, wśród objawów przerostu wymienia się przede wszystkim trudność w oddawaniu moczu.

Funkcje prostaty

Prostata w organizmie mężczyzny odpowiada za produkcję płynu, który stanowi do 30% objętości nasienia wydobywającego się podczas ejakulacji. Płyn ten odpowiedzialny jest za dostarczanie plemnikom produktów odżywczych oraz substancji nośnych.

Stymuluje on również ruchliwość plemników. Stercza składa się z 4 różnych części: strefy przejściowej (otaczającej cewkę moczową), strefy centralnej (otaczającej nasieniowody), strefy obwodowej (wyczuwalnej przez odbyt) i zrębu mięśniowo-łącznotkankowego (otaczającego wierzchołek gruczołu).

Łagodny rozrost prostaty dotyczy zazwyczaj strefy przejściowej, a rak prostaty najczęściej rozwija się w strefie obwodowej.

e-Recepta online 49.99 ZŁ

Leki na potencje, leki stałe, antykoncepcja stała, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Antykoncepcja awaryjna 59.99 ZŁ

Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Przerost prostaty - objawy

Powiększająca się prostata wywiera ucisk na cewkę moczową. Z tego powodu podstawowym objawem przerostu stercza jest zaburzenie przepływu moczu.

Zaburzenia mikcji

Zaburzenia mikcji mogą objawiać się w różnorodny sposób - zazwyczaj pod postacią słabego strumienia moczu, co powoduje dłuższe opróżnianie pęcherza moczowego lub osłabienia strumienia pod koniec mikcji, mocz wówczas wypływa pojedynczymi kroplami.

W niektórych przypadkach występuje opóźnienie w wypływie moczu podczas rozpoczęcia mikcji lub uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza moczowego.

Podrażnienie pęcherza

Innymi objawami powiększenia prostaty są dolegliwości wynikające z podrażnienia pęcherza moczowego. Wśród nich znajduje się naglące parcie na mocz (nagła konieczność natychmiastowego oddania moczu) i częstsze niż zwykle oddawanie moczu podczas dnia i nocy.

Wraz z powiększaniem się rozmiaru prostaty rośnie ryzyko całkowitego zatrzymania moczu. W takim wypadku pęcherz ulega rozciąganiu, powiększa się, czemu towarzyszy silny ból w dolnej części brzucha.

Zarówno zatrzymanie moczu, jak i utrudnione jego oddawanie predysponuje do rozwinięcia zakażeń układu moczowego.

Istotny jest również fakt, że aż połowa mężczyzn cierpiących na przerost prostaty nie odczuwa żadnych dolegliwości z tym związanych. Jeśli wśród objawów pojawia się krwiomocz lub ból podczas naciskania kości łonowej, istnieje wskazanie do pogłębienia diagnostyki, gdyż może to świadczyć o rozwoju raka prostaty.

Przyczyny powiększania się prostaty - łagodny rozrost stercza

Dokładne przyczyny powiększania się gruczołu krokowego nie są do końca poznane. Wiadomo, że pewny związek z tym procesem ma testosteron - męski hormon płciowy.

Pod wpływem testosteronu gruczoł krokowy zaczyna stopniowo powiększać się u mężczyzn, którzy ukończyli 45-50 lat. Rozrost dotyczy zazwyczaj strefy przejściowej, która znajduje wokół cewki moczowej.

Czy łagodny rozrost prostaty jest śmiertelny?

Jest to choroba, która wpływa negatywnie na komfort życia, jednak nie prowadzi do śmierci. Mimo że najpopularniejszym terminem określającym to zjawisko jest przerost prostaty, w rzeczywistości poprawnym terminem medycznym jest łagodny rozrost prostaty. Termin ten świadczy, że nie jest to złośliwy proces nowotworowy.

Przyczyny powiększania się prostaty - rak prostaty

Utrudnienia w odpływie moczu u mężczyzn najczęściej powodowane przez łagodny rozrost stercza. Należy być jednak świadomym, że rak prostaty również może wywoływać tego typu dolegliwości.

Rak prostaty rozwija się w zewnętrznej strefie stercza, jednak przy dużych rozmiarach lub innym umiejscowieniu także może uciskać cewkę moczową.

Czynniki ryzyka raka prostaty

Rak prostaty to najczęstszy nowotwór układu moczowego dotykający mężczyzn w Polsce. Plasuje się również na 3. miejscu co do częstości występowania wszystkich nowotworów u mężczyzn. W 90% przypadków jest to gruczolakorak.

Wśród czynników ryzyka rozwoju nowotworów prostaty wymienia się tj:

  • wiek >65 lat,

  • występowanie rodzinne nowotworu,

  • tłusta dieta z małą ilością składników roślinnych.

Przerost prostaty - jak lekarz stawia rozpoznanie?

Badanie fizykalne

Najbezpieczniejszym i najmniej inwazyjnym badaniem dla pacjenta jest badanie fizykalne - badanie per rectum.

Badanie to polega na wprowadzeniu przez lekarza palca wskazującego do kanału odbytu pacjenta, co umożliwia ocenę napięcia zwieraczy odbytu, ścian odbytnicy oraz kształtu, wielkości, spoistości i bolesności prostaty.

Badania krwi

Wśród badań krwi najistotniejszy jest poziom swoistego antygenu PSA, uważanego za marker nowotworowy.

Jego poziom zależy od objętości stercza i wieku mężczyzny - zwiększa się w łagodnym rozroście prostaty, w zapaleniu gruczołu krokowego oraz nowotworu.

Uważa się, że każdy mężczyzna po 50. roku życia powinien raz w roku wykonywać badanie kontrolne poziomu PSA. W przypadku rodzinnej predyspozycji profilaktykę zaleca się już po 40. roku życia.

Inne badania

Jeśli wynik badania per rectum lub poziomu PSA odbiegają od normy, należy rozszerzyć diagnostykę o więcej badań: transrektalne USG i/lub biopsję prostaty


Leczenie przerostu prostaty

Zmiana stylu życia

W przypadku niewielkiego przerostu prostaty i niezbyt dokuczliwych objawów, leczenie łagodnego rozrostu stercza można ograniczyć jedynie do zmiany stylu życia.

Kładzie się wtedy nacisk na ograniczenie spożywania kofeiny, zaprzestanie palenia papierosów, zmianę diety oraz regularną aktywność fizyczną.

Sposób oddawania moczu

Należy zwrócić uwagę również na sposób oddawania moczu - zaleca się wprowadzenie zwyczaju dwukrotnego oddawania moczu w odstępie kilku minut lub oddawanie moczu "na zapas" przed ważnym spotkaniem.

Leki

Gdy objawy są bardziej nasilone, należy rozważyć wprowadzenie farmakoterapii, która ułatwi odpływ moczu z pęcherza. Na rynku farmaceutycznym dostępne są preparaty z grupy antagonistów adrenergicznych receptorów alfa1 tj. doksazosyna (np. Apo-Doxan), tamsulozyna (np. Omnic) czy alfuzosyna.

Rozluźniają one mięśnie dróg moczowych, tym samym poprawiają przepływ cewkowy i zmniejszają podrażnienie pęcherza. Leki te obniżają również wartości ciśnienia tętniczego krwi.

Drugą grupą leków są inhibitory enzymu 5-alfa-reduktazy steroidowej tj. finasteryd (np. Proscar) lub dutasteryd (np. Adadut). Preparaty te hamują metabolizm testosteronu i zmniejszą poziom aktywnej formy hormonu - DHT, który promuje rozrost stercza.

Terapia sprzyja zmniejszeniu objętości gruczołu krokowego, tym samym poprawie przepływu moczu.

Zabieg urologiczny

W przypadku niepowodzenia farmakoterapii lub gdy objawy są nasilone i bardzo uciążliwe konieczne może okazać się wykonanie zabiegu urologicznego. Leczenie to polega na usunięciu nadmiaru tkanki, która ogranicza wypływ moczu.

Na przestrzeni lat opracowano kilka technik operacyjnych, do najpopularniejszych należą: przezcewkowe, częściowe usunięcie gruczołu krokowego (TURP), przezcewkowe nacięcie gruczołu krokowego (TUIP), usunięcie gruczołu krokowego przy pomocy lasera lub poprzez nacięcie krocza.

W przypadku nowotworu prostaty leczenie zależy od zaawansowania choroby. Możliwe jest odroczenie terapii i aktywna obserwacja chorego, zabieg chirurgiczny, radioterapia lub leczenie systemowe (chemioterapia, hormonoterapia).


Ochrona prostaty, czyli profilaktyka

Aby wpływać ochronnie na gruczoł krokowy należy zminimalizować użycie lub zrezygnować z używek takich jak: alkohol oraz papierosy.

Również unikanie tłustych potraw i wprowadzenie do diety składników roślinnych ma istotne znaczenie protekcyjne.

Dodatkowo należy zadbać o bycie aktywnym w ciągu dnia i regularne uprawianie sportu. Nie można zapominać o regularnej kontroli, która powinna odbywać się minimum raz w roku!

Inni czytali również

Clemastinum Hasco - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania
Clemastinum Hasco - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Clemastinum Hasco to lek w postaci syropu do stosowania doustnego, który jest zalecany w zwalczaniu objawów alergicznych. Jakie są wskazania do przyjmowania leku? Kiedy nie należy stosować leku Clemastinum Hasco?

Charakterystyka produktów leczniczych
12.02.2024
Euthyrox N 25 - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania
Euthyrox N 25 - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Euthyrox N 25 to lek przeznaczony do leczenia chorób i zaburzeń czynności tarczycy - głównie niedoczynności tarczycy. Substancja czynna leku to lewotyroksyna. Jest to syntetyczny odpowiednik naturalnej tyroksyny i ma takie same działanie jak hormony tarczycy występujące naturalnie.

Charakterystyka produktów leczniczych
16.04.2024
Jak leczyć niedociśnienie tętnicze? Czy to groźne dla zdrowia?
Jak leczyć niedociśnienie tętnicze? Czy to groźne dla zdrowia?

Najczęstszą chorobą dotyczącą ciśnienia tętniczego stanowi nadciśnienie tętnicze. Jednak warto pamiętać, że nawet u kilkunastu procent ludzi występuje schorzenie, jakim jest niedociśnienie tętnicze. U części osób powoduje ono takie objawy jak zawroty głowy, męczliwość, senność, zmęczenie. Leczenie polega głównie na metodach niefarmakologicznych, ale możliwa jest także farmakoterapia.

Artykuł
27.02.2024
Konsultacja z E-receptą za 49.99 ZŁ Tylko w najnowszej aplikacji!