Kwas foliowy nie tylko dla kobiet w ciąży. Niedobór witaminy B9 - przyczyny, objawy, leczenie

Opublikowano 25.01.2024

Autor Redakcja Erecept.pl

Kwas foliowy nie tylko dla kobiet w ciąży  Niedobór witaminy B9   przyczyny  objawy  leczenie

Przyjmowanie kwasu foliowego (witaminy B9) jest niezwykle ważne dla kobiet w okresie ciąży ze względu na zwiększone ryzyko występowania wad cewy nerwowej przy jego niedostatecznej ilości. Niedobór kwasu foliowego może skutkować poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi m.in. ze strony układu nerwowego i pokarmowego, dlatego warto monitorować jego poziom i w razie konieczności rozważyć suplementację kwasem foliowym.

Kwas foliowy zawarty jest m.in. w zielonych warzywach liściastych, pełnoziarnistym pieczywie oraz orzechach.

Spis treści

Rola kwasu foliowego w organizmie człowieka

Znaczenie kwasu foliowego jest bardzo istotne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Kwas foliowy bierze udział w wielu reakcjach enzymatycznych oraz jest niezbędny do podziału komórki. Ponadto odgrywa ważną rolę w syntezie kwasów nukleinowych, które tworzą DNA - nośnik informacji genetycznej. Wraz z witaminą B12 uczestniczy w dojrzewaniu czerwonych krwinek (erytrocytów), które odpowiadają m.in. za transport tlenu w organizmie.

e-Recepta online 49.99 ZŁ

Leki na potencje, leki stałe, antykoncepcja stała, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Antykoncepcja awaryjna 59.99 ZŁ

Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Objawy niedoboru kwasu foliowego w organizmie

Objawy związane z niedoborem kwasu foliowego to m.in.:

Przyczyny niedoboru kwasu foliowego

Przy niedoborze kwasu foliowego warto zwrócić uwagę na następujące czynniki:

  • niedostateczna podaż w diecie,

  • zaburzenia wchłaniania (na niedobór kwasu foliowego narażone są osoby chorujące np. na celiakię czy chorobę Leśniowskiego i Crohna),

  • przewlekłe choroby wątroby,

  • stosowanie niektórych leków np. metotreksatu,

  • zwiększone zapotrzebowanie np. podczas ciąży,

  • nadużywanie alkoholu,

  • niedobór cynku,

  • zwiększona utrata np. podczas hemodializy.

Kwas foliowy - niedobór a niewłaściwa dieta

Kwas foliowy jest zawarty w ogromnej ilości liczbie produktów spożywczych. Niestety, pomimo wzrostu świadomości społeczeństwa w kontekście zdrowego żywienia, wciąż mówi się o jego niedoborze. Niedobór kwasu foliowego spowodowany jest przede wszystkim zaburzeniami wchłaniania oraz ograniczeniem biodostępności przez inne substancje zawarte w owocach i warzywach.

Należy również wziąć pod uwagę, że foliany są bardzo wrażliwe na poddawanie obróbce termicznej, wskutek czego tracą swoją wartość.

Gdzie zawarty jest kwas foliowy? 

Dużą ilość kwasu foliowego zawierają m.in.:

  • szpinak,

  • brukselka,

  • brokuły,

  • orzechy arachidowe,

  • kapusta włoska,

  • natka pietruszki,

  • biała fasola,

  • żółtko jaja.

Suplementacja kwasu foliowego. Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na witaminę B9?

Dzienne zapotrzebowanie na kwas foliowy dla osoby dorosłej wynosi ok. 400 ug , lecz różni się ono w zależności od wieku i trybu życia pacjenta. Suplementacja kwasem foliowym jest szczególnie zalecana dla kobiet w okresie rozrodczym, w ciąży, podczas karmienia piersią, dla osób starszych oraz nadużywających alkohol.

Syntetyczny kwas foliowy wykazuje się lepszą przyswajalnością oraz niweluje ryzyko ograniczania biodostępności, co ma miejsce w przypadku kwasu foliowego obecnego w produktach spożywczych. Suplementacja kwasu foliowego powinna być regularnie monitorowana, aby uniknąć przedawkowania preparatu.

Zobacz też: Suplementy diety - za i przeciw. Czy warto przyjmować witaminy?

Czy nadmiar kwasu foliowego szkodzi?

Nadmiar kwasu foliowego może mieć poważne konsekwencje zdrowotne m.in. prowadzić do zaburzeń pracy układu nerwowego oraz niepożądanych objawów ze strony układu pokarmowego. Ponadto podwyższony poziom kwasu foliowego może maskować niedokrwistość związaną z niedoborem witaminy B12.

Niedobory kwasu foliowego i wpływ witaminy B12

Zarówno witamina B12, jak i kwas foliowy przyczyniają się do prawidłowego przebiegu procesów tworzenia krwinek czerwonych. Rozpoczęcie leczenia wyłącznie kwasem foliowym u osoby ze współistniejącym niedoborem witaminy B12 może prowadzić do nagłego ujawnienia lub nasilenia istniejących zaburzeń neurologicznych.

Jak rozpoznać niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego?

Aby rozpoznać niedokrwistość megaloblastyczną spowodowaną niedoborem kwasu foliowego, należy wykonać badania laboratoryjne (morfologię krwi obwodowej, poziom kwasu foliowego), w których zaobserwujemy:

  • zmniejszone stężenie hemoglobiny,

  • zwiększenie średniej objętości erytrocytów (MCV),

  • umiarkowana małopłytkowość,

  • zmniejszone stężenie kwasu foliowego w osoczu i/lub erytrocytach.

Kwas foliowy w ciąży - dlaczego trzeba go przyjmować?

Zapotrzebowanie na kwas foliowy w okresie ciąży wzrasta niemal sześciokrotnie. Warto, aby już w okresie planowania ciąży sprawdzić jego stężenie i wraz z lekarzem prowadzącym rozważyć ewentualną suplementację.

Niedobór kwasu foliowego w pierwszych etapach życia płodowego wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wad cewy nerwowej (jak np. bezmózgowie, przepukliny rdzeniowe i mózgowe, rozszczep kręgosłupa) oraz poronienia.

Antykoncepcja hormonalna a kwas foliowy

Hormonalne doustne środki antykoncepcyjne, podobnie jak leki przeciwgruźlicze i niesteroidowe leki przeciwzapalne, należą do antagonistów kwasu foliowego. Oznacza to, że utrudniają wchłanianie witaminy, a podczas dłuższego stosowania wymienionych leków mogą być widoczne niedobory kwasu foliowego. W tym przypadku warto regularnie monitorować poziom kwasu foliowego i w razie potrzeby włączyć odpowiednią suplementację.

Bibliografia

Serwis internetowy mp.pl, [online] [dostęp 21.01.2024] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=479

Serwis internetowy mp.pl, [online] [dostęp 21.01.2024] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.15.1.5.

Serwis internetowy mp.pl, [online] [dostęp 22.01.2024] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/63284,foliany-folacyna-kwas-foliowy

KWAS FOLIOWY – ROLA I ZASADNOŚĆ SUPLEMENTACJI U RÓŻNYCH GRUP PACJENTÓW.

https://www.woia.pl/dat/attach/836_praca-specjalizycyjna---mgr-joanna-gaszynska.pdf

Medicover

https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/niedokrwistosc-z-niedoboru-kwasu-foliowego-przyczyny-objawy-i-leczenie,118,n,192

Inni czytali również

Tardyferon Fol - E-recepta - recepta online z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania
Tardyferon Fol - E-recepta - recepta online z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Lek Tardyferon-Fol to preparat wykorzystywany w zapobieganiu oraz leczeniu niedoborów żelaza i kwasu foliowego u kobiet w ciąży. Substancje czynne wyrobu medycznego Tardyferon Fol to jony żelaza w postaci siarczanu żelaza oraz kwas foliowy. Lek Tardyferon fol jest przeznaczony do stosowania doustnego. Preparat ten jest dostępny tylko i wyłącznie na receptę.

Charakterystyka produktów leczniczych
25.03.2024
Feroplex E recepta  recepta online z konsultacją | cena  dawkowanie  przeciwwskazania
Feroplex E-recepta- recepta online z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Feroplex to doustny roztwór żelaza stosowany w leczeniu niedoboru żelaza oraz niedokrwistości z niedoboru żelaza.Lek dostępny jest wyłącznie na receptę.

Charakterystyka produktów leczniczych
25.03.2024
Sorbifer Durules - E-recepta - recepta online z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania
Sorbifer Durules - E-recepta - recepta online z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Sorbifer durules jest stosowany u pacjentów z niedoborem żelaza, pozwala także na leczenie utajonego niedoboru żelaza. Czy lek wolno podawać niemowlętom? Jakie są skutki uboczne? Jak długo należy kontynuować leczenie?

Charakterystyka produktów leczniczych
25.03.2024
Konsultacja z E-receptą za 49.99 ZŁ Tylko w najnowszej aplikacji!