Ból głowy w ciąży: Przewodnik po bezpiecznych metodach leczenia

Opublikowano 15.02.2024

Autor Redakcja Erecept.pl

Ból głowy w ciąży: Przewodnik po bezpiecznych metodach leczenia

Ból głowy to częsta przypadłość, która może występować także w okresie ciąży. W tym szczególnym czasie, ze względu na ograniczenia w dostępnych metodach leczenia przeciwbólowego, niezmierne ważne jest zapobieganie bólowi głowy, zanim się pojawi.

W pierwszym trymestrze ciąży bóle głowy mogą być spowodowane zmianami hormonalnymi. W przypadku powracających bólów głowy w drugim trymestrze zalecana jest konsultacja ze specjalistą. Natomiast bóle głowy pojawiające się w trzecim trymestrze mogą być związane zarówno ze zmianami hormonalnymi, jak i wzrostem napięcia nerwowego oraz stresem.

Spis treści

Przyczyny bólu głowy w ciąży

W ciąży najczęściej występują pierwotne bóle głowy - migrena oraz ból napięciowy. Mogą się pojawić po raz pierwszy w ciąży lub zmienić swoją częstotliwość i charakter w tym szczególnym okresie. Dolegliwościom bólowym mogą towarzyszyć zawroty głowy.

Co więcej, u większości kobiet ciężarnych cierpiących na migrenowy ból głowy dochodzi do zmniejszenia częstości i nasilenia napadów, do czego przyczynia się m.in. zwiększona produkcja estrogenów.

Przyczyny bólu głowy w ciąży obejmują również takie problemy jak odwodnienie, stres, niskie ciśnienie krwi, zmęczenie i brak snu, niedobór magnezu, hipoglikemia, długotrwałe patrzenie na ekran komputera oraz zmiany postawy ciała.

Zobacz także: Bezsenność w ciąży - przyczyny bezsenności w ciąży i najskuteczniejsze metody leczenia

Zmiany hormonalne

Wahania hormonów mogą wpływać na receptory nerwowe i w efekcie powstawanie bólów głowy poprzez kilka mechanizmów. Wysoki poziom estrogenów w ciąży może wpływać na system naczyniowy, powodując rozszerzanie się lub skurcz naczyń krwionośnych w mózgu, co może prowadzić do bólów głowy.

Ponadto w czasie ciąży zwiększa się objętość krwi w obiegu, co prowadzi do zmian w przepływie krwi i może powodować podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, a tym samym silny ból głowy.

Estrogen oraz inne hormony mogą także wpływać na regulację poziomu neurotransmiterów w mózgu, co może skutkować występowaniem bólów głowy typu migrenowego.

Relaksyna, hormon wytwarzany podczas ciąży, działa rozluźniająco na stawy i więzadła. Może to wpływać na napięcie mięśni w okolicy szyi i głowy, co również może wiązać się z bólem głowy.

Inne czynniki

W ciąży mogą wystąpić również wtórne bóle głowy, czyli spowodowane innym schorzeniem. Należą do nich przede wszystkim takie choroby jak nadciśnienie tętnicze, przyjmowane leki (np. nifedypina), niedokrwistość, niedobór magnezu.

W przypadku silnego bólu głowy bądź gdy pojawią się niepokojące objawy (np. drętwienie kończyn lub zaburzenia widzenia), warto skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć poważne problemy zdrowotne i w razie potrzeby wdrożyć odpowiednie leczenie.

@erecept.pl Wasze maluchy przyszly na świat zgodnie z datą porodu? #jestemwciąży #ciąża #terminporodu #jakobliczyc #przyszlamama #erecept ♬ Epic Inspiration - AShamaluevMusic

e-Recepta online 49.99 ZŁ

Leki na potencje, leki stałe, antykoncepcja stała, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Antykoncepcja awaryjna 59.99 ZŁ

Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Ból głowy w poszczególnych trymestrach ciąży

Ból głowy jest powszechnym objawem w czasie ciąży, a jego przyczyny i objawy mogą różnić się w zależności od trymestru.

W każdym trymestrze ciąży ważne jest monitorowanie bólu głowy i konsultacja lekarza prowadzącego ciążę, aby zapewnić bezpieczeństwo oraz zdrowie zarówno matki, jak i dziecka. Metody leczenia bólu głowy w ciąży powinny być zawsze dostosowane indywidualnie i odbywać się pod nadzorem specjalisty.

Ból głowy na początku ciąży

Na wstępnym etapie ciąży jedną z głównych przyczyn bólów głowy są intensywne zmiany w poziomie hormonów, w szczególności wzrost stężenia estrogenów, które oddziałują na naczynia krwionośne mózgu.

Ponadto w tym okresie wiele kobiet odczuwa wzmożony stres i niepokój, co wiąże się z adaptacją do nowej sytuacji życiowej. Często występujące na początku ciąży niskie ciśnienie krwi również może sprzyjać pojawianiu się bólów głowy.

Istotne jest również zwrócenie uwagi na zmęczenie i zaburzenia snu, które są charakterystyczne dla pierwszych tygodni ciąży i mogą być dodatkowym czynnikiem wywołującym ból głowy. Problemami mogą być także niedobory pokarmowe lub odwodnienie, często będące skutkiem porannych nudności.

Ból głowy w I trymestrze ciąży

W pierwszym trymestrze ciąży bóle głowy mogą być efektem zmian w gospodarce hormonalnej i zwiększenia ilości krwi w organizmie kobiety. Fluktuacje hormonalne, szczególnie wzrost poziomu estrogenów, mogą oddziaływać na naczynia krwionośne w mózgu, rozszerzając je lub obkurczając, co skutkuje pojawieniem się bólu.

Dodatkowo w pierwszych tygodniach ciąży kobiety często doświadczają bólu zatok przynosowych, spowodowanego zatkanym nosem i katarem, co jest powszechnym objawem tego okresu.

W tym szczególnym czasie istotne jest unikanie leków przeciwbólowych, które mogą negatywnie wpływać na rozwój płodu. Zamiast tego zaleca się skupienie na naturalnych metodach łagodzenia bólu, takich jak odpoczynek, zbilansowana dieta i techniki relaksacyjne, które są bezpieczne zarówno dla matki, jak i dziecka.

Ból głowy w II trymestrze ciąży

W drugim trymestrze bóle głowy mogą wynikać z wahań ciśnienia krwi oraz dalszych zmian w poziomie hormonów. W tym czasie ból głowy może być również powiązany ze zwiększeniem wagi oraz zmianami w postawie, co jest spowodowane przesunięciem środka ciężkości ciała.

Ból głowy w III trymestrze ciąży

W ostatniej fazie ciąży bóle głowy mogą być efektem dalszych zmian hormonalnych oraz zwiększonego napięcia i stresu związanego z nadchodzącym porodem oraz przygotowaniami do narodzin dziecka. W tym czasie zmiany fizjologiczne w organizmie kobiety przed porodem mogą sprzyjać pojawianiu się bólów głowy.

Problemy ze snem i ogólne zmęczenie, często występujące na tym etapie ciąży, także mogą być przyczyną bólu głowy.

Dodatkowo przyrost masy ciała i zmiany w postawie ciała mogą prowadzić do zwiększonego napięcia mięśniowego, zwłaszcza w obszarze szyi i pleców, co może przyczyniać się do bólu głowy. W tym okresie mogą również nasilać się inne dolegliwości, jak zgaga czy skrócenie oddechu, co również może wpływać na nasilenie i częstość bólu głowy.

Zobacz także: Rwa kulszowa w ciąży - objawy, leczenie, ćwiczenia

Metody leczenia i łagodzenia bólu głowy w ciąży

Ból głowy w okresie ciąży to dość częsty problem, który może być zarówno niekomfortowy, jak i niepokojący dla przyszłych mam. Niemniej jednak istnieje wiele bezpiecznych i skutecznych metod leczenia i łagodzenia tego rodzaju dolegliwości bólowych.

W pierwszej kolejności należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciążę, aby omówić najbardziej odpowiedni i bezpieczny sposób postępowania. Specjalista pomoże rozwiać wszelkie wątpliwości związane z przyjmowaniem konkretnych leków podczas ciąży. Również stosowanie preparatów ziołowych powinno zostać omówione z lekarzem.

Bezpieczne leki na ból głowy w ciąży

W trakcie ciąży dostępność leków przeciwbólowych jest ograniczona ze względu na bezpieczeństwo dziecka. Paracetamol jest najczęściej rekomendowanym i uznawanym za bezpieczny środkiem na bóle głowy w tym okresie. Jeśli istnieje konieczność dłuższego stosowania leków przeciwbólowych, ibuprofen może być brany pod uwagę, ale tylko w I i II trymestrze ciąży.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym ibuprofen, nie powinny być używane po 32. tygodniu ciąży z powodu ryzyka powikłań, takich jak przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego płodu, zaburzenia funkcji nerek u dziecka, małowodzie oraz zwiększone ryzyko porodów przedwczesnych.

Kwas acetylosalicylowy (aspiryna), będący także niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym, jest przeciwwskazany w każdym momencie ciąży w dawkach przeciwbólowych (zazwyczaj do 2,5 g dziennie).

W ciąży dozwolone jest również stosowanie krótko działających opioidów, takich jak petydyna czy fentanyl, jednak ich przyjmowanie wymaga ścisłej kontroli lekarskiej.

Paracetamol jest dostępny w aptekach bez recepty, jednak ciąża jest szczególnym okresem, w którym przyjmowanie wszelkich leków powinno być konsultowane z lekarzem. Może być stosowany przez kobiety ciężarne, jednak w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie jak najkrótszy czas.

Dostępne na rynku preparaty zawierające paracetamol to m.in. Apap, Efferalgan czy Panacit. Koszt opakowania zawierającego 12 tabletek to około 10 złotych. Najczęściej występujące działania niepożądane to problemy z wątrobą, małopłytkowość i reakcje alergiczne.

Z kolei ibuprofen można znaleźć w takich produktach jak Ibufen, Ibum, Ibupar, Metafen czy Nurofen. Opakowanie 20 tabletek kosztuje około 15 złotych. Do częstych działań niepożądanych zaliczamy nudności, wymioty, zgagę, biegunkę, zaparcia, nasilenie astmy oskrzelowej oraz zatrzymywanie płynów i obrzęki.

W przypadku migrenowych bólów głowy u kobiet w ciąży zalecane jest doraźne stosowanie paracetamolu w dawce 1000 mg lub w drugim trymestrze – niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Tryptany, skuteczne leki stosowane w przerywaniu napadów migreny, są z zasady przeciwwskazane w trakcie ciąży. Jednak w przypadkach, gdy nasilone objawy migreny, takie jak wymioty lub zaburzenia elektrolitowe, stanowią większe zagrożenie dla płodu niż potencjalne działania niepożądane leków, dopuszczalne jest doraźne zastosowanie sumatryptanu lub ryzatryptanu.

Domowe sposoby

Ból głowy w ciąży to dolegliwość, która może znacząco wpływać na komfort życia przyszłej mamy. Chociaż istnieje wiele medycznych metod leczenia bólu głowy, duża część kobiet w ciąży poszukuje bezpiecznych, domowych sposobów na złagodzenie tych dolegliwości, aby uniknąć potencjalnych zagrożeń związanych z przyjmowaniem leków.

Aby zapobiegać bólom głowy w ciąży oraz skutecznie radzić sobie z łagodnymi dolegliwościami, można wypróbować następujące metody:

  • ograniczanie ekspozycji na czynniki wywołujące ból głowy: unikaj określonych pokarmów, zapachów czy stresujących sytuacji, które mogą prowokować bóle głowy;

  • regularna, lekka aktywność fizyczna: spacerowanie może pomóc, jednak zawsze należy skonsultować plan ćwiczeń z lekarzem;

  • minimalizowanie stresu i dbanie o odpoczynek: techniki relaksacyjne, medytacja czy joga mogą przyczynić się do zmniejszenia bólu głowy;

  • zbilansowana dieta: spożywanie regularnych posiłków bogatych w warzywa i inne składniki odżywcze;

  • zapewnienie sobie odpowiedniej ilości snu: komfortowe warunki do odpoczynku są kluczowe dla zdrowia;

  • utrzymanie odpowiedniego nawodnienia: pij wystarczającą ilość wody, aby unikać odwodnienia. Według zaleceń Instytutu Żywienia kobieta w ciąży powinna przyjmować 2-2,5 litra płynów dziennie, z czego 1,5 litra powinna stanowić woda;

  • delikatny masaż: może przynieść ulgę w bólu głowy, szyi i ramion.

Zawsze przed zastosowaniem jakiegokolwiek leczenia, warto ocenić jego bezpieczeństwo w porozumieniu z lekarzem, mając na względzie zdrowie zarówno matki, jak i dziecka.

Zobacz także: Kwas foliowy nie tylko dla kobiet w ciąży. Niedobór witaminy B9

Zagrożenia związane z bólem głowy w ciąży

Wszelkie niepokojące objawy warto skonsultować z lekarzem prowadzącym ciążę. Chociaż łagodne bóle głowy są częste w ciąży, czasami mogą one wskazywać na poważniejsze schorzenia.

Kiedy ból głowy w ciąży jest niebezpieczny?

Dolegliwości bólowe głowy w ciąży w większości przypadków mają łagodny charakter, jednak zdarza się, że przyczyną bólu głowy jest poważne schorzenie, np. stan przedrzucawkowy, krwotok podpajęczynówkowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakrzepica naczyń żylnych mózgu czy malformacje tętniczo-żylne.

Kiedy należy skonsultować się z lekarzem?

W sytuacji, gdy w ciąży pojawia się ból głowy, warto poinformować o tym lekarza prowadzącego ciążę podczas regularnych wizyt. Specjalista może pomóc ustalić przyczynę bólu i zasugerować odpowiednie działania, które będą miały korzystny wpływ na zmniejszenie dolegliwości.

Jednak w przypadku silnego bólu głowy lub gdy ból utrzymuje się przez dłuższy czas, zalecane jest szybkie skontaktowanie się z lekarzem. Dodatkowo, jeżeli pojawiają się towarzyszące niepokojące objawy, konieczne może być rozważenie innych, poważniejszych schorzeń, które mogą objawiać się poprzez ból głowy.

Objawy, które powinny wzbudzić niepokój

Niepokojące objawy dla kobiety w ciąży to:

  • ból głowy pojawiający się po zażyciu określonych leków;

  • ograniczenie pola widzenia, problemy z ostrością wzroku lub pojawianie się mroczków;

  • współwystępujące nadciśnienie tętnicze i obrzęki;

  • niewyraźna mowa, asymetria twarzy, opadanie kącika ust, niedowład kończyny, uczucie drętwienia, problemy z utrzymaniem równowagi;

  • nudności i wymioty towarzyszące bólowi głowy;

  • zaburzenia świadomości, wysoka gorączka, sztywność karku.

Ból głowy w ciąży - często zadawane pytania

Paracetamol jest uważany za najbardziej bezpieczny środek przeciwbólowy podczas ciąży, ale powinien być używany jedynie w razie potrzeby i przez ograniczony czas. Dawkowanie powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb i zaleceń lekarza opiekującego się ciążą.

Zaleca się przyjmowanie paracetamolu w najmniejszej dawce, która przynosi ulgę, i przez możliwie najkrótszy okres. Dla dorosłych poza ciążą bezpieczna maksymalna dawka paracetamolu to 4000 mg dziennie, ale w czasie ciąży ta dawka może być zredukowana.

Pamiętaj, że samodzielne leczenie w czasie ciąży, nawet za pomocą ogólnodostępnych leków bez recepty, powinno być zawsze omówione z lekarzem. Bezpieczeństwo zarówno matki, jak i nienarodzonego dziecka jest najważniejsze.

Paracetamol ma zdolność przenikania przez barierę łożyska do organizmu płodu. Niemniej jednak jest on uważany za bezpieczny do stosowania w ciąży w sytuacjach klinicznie uzasadnionych i w najniższej dawce, która jest skuteczna.

Dotychczasowe badania, analizujące dane o stosowaniu paracetamolu przez kobiety w ciąży, nie wykazały zwiększonego ryzyka wad rozwojowych ani toksycznego wpływu na płody i noworodki w wyniku przyjmowania tego leku przez matki w czasie ciąży.

Podczas ciąży występuje zjawisko obniżenia obwodowego oporu naczyniowego, co prowadzi do zmniejszenia ciśnienia tętniczego krwi o około 10 mmHg. Najniższe wartości ciśnienia często obserwuje się w okolicach 24. tygodnia ciąży, a następnie w trzecim trymestrze ciśnienie to stopniowo wzrasta aż do momentu porodu.

Chociaż w niektórych źródłach podaje się, że ciśnienie krwi poniżej 90/60 mmHg jest zbyt niskie, to w rzeczywistości zależy to od indywidualnych charakterystyk kobiety ciężarnej, jej ogólnego stanu zdrowia i etapu ciąży.

Fizjologiczny spadek ciśnienia tętniczego w ciąży może być przyczyną przejściowego niedotlenienia, objawiającego się zawrotami głowy, osłabieniem i omdleniami. Z tego względu ważne jest, by ułatwiać kobietom w ciąży dostęp do szybszej obsługi w miejscach takich jak sklepy czy przychodnie, co może pomóc im w uniknięciu dyskomfortu związanego z długim staniem w kolejce.

Apap, który zawiera paracetamol jako jedyny składnik aktywny, może być używany w każdym etapie ciąży, gdy zachodzi taka medyczna potrzeba. Ważne jest, aby stosować go w najmniejszej dawce przynoszącej efekt i przez jak najkrótszy czas.

Natomiast Apap Extra, który oprócz paracetamolu zawiera również kofeinę, nie jest zalecany w pierwszym trymestrze ciąży. W dalszych etapach ciąży jego stosowanie może być rozważone po konsultacji z lekarzem, jeśli oczekiwane korzyści dla matki są większe niż potencjalne ryzyko dla płodu.

Apap, który zawiera paracetamol jako jedyny składnik aktywny, może być używany w każdym etapie ciąży, gdy zachodzi taka medyczna potrzeba. Ważne jest, aby stosować go w najmniejszej dawce przynoszącej efekt i przez jak najkrótszy czas.

Natomiast Apap Extra, który oprócz paracetamolu zawiera również kofeinę, nie jest zalecany w pierwszym trymestrze ciąży. W dalszych etapach ciąży jego stosowanie może być rozważone po konsultacji z lekarzem, jeśli oczekiwane korzyści dla matki są większe niż potencjalne ryzyko dla płodu.

Bibliografia

"Położnictwo i Ginekologia. Tom 1", Grzegorz H. Bręborowicz, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2021

"Headaches in pregancy", Kirsty Revell, Paul Morrish, The Obstetrician & Gynaecologist, 2014, [online], [dostęp 24.01.2024], dostępny pod adresem:

https://www.mp.pl/medycynarodzinna/wytyczne/141717,bole-glowy-u-kobiet-w-ciazy

"Bóle głowy w ciąży", dr n. med. Beata Łabuz-Roszak, Medycyna Po Dyplomie, [online], [dostęp 24.01.2024], dostępny pod adresem:

https://podyplomie.pl/medycyna/10547,bole-glowy-w-ciazy

"Headaches in Early Pregnancy", Stanford Medicine, [online], [dostęp 24.01.2024], dostępny pod adresem:

https://www.stanfordchildrens.org/en/topic/default?id=headaches-in-early-pregnancy-134-3

Charakterystyka Produktu Leczniczego Apap, [online], [dostęp 24.01.2024], dostępna pod adresem:

https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/649/characteristic

Charakterystyka Produktu Leczniczego Apap Extra, [online], [dostęp 24.01.2024], dostępna pod adresem:

http://chpl.com.pl/data_files/2013-05-22_AE_ChPL_17.05.2013.pdf

Inni czytali również

Symonette - E-recepta - recepta online z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania
Symonette - E-recepta - recepta online z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Preparat medyczny Symonette jest hormonalnym lekiem stosowanym w celu zapobiegania ciąży. Nie należy do złożonych tabletek antykoncepcyjnych, ponieważ substancją czynną jest tylko jeden hormon płciowy, dezogestrel. 

Charakterystyka produktów leczniczych
25.03.2024
Ból ręki i nadgarstka   choroby  przyczyny  objawy  leczenie
Ból ręki i nadgarstka - choroby, przyczyny, objawy, leczenie

Ból ręki i nadgarstka może mieć różne przyczyny, w tym urazy, choroby zapalne, przeciążenia lub problemy z układem kostno-stawowym. Objawy mogą obejmować uczucie bólu, drętwienie, mrowienie, a także trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak chwytanie przedmiotów czy pisanie.W celu skutecznego leczenia bólu w ręce i nadgarstku ważne jest ustalenie dokładnej przyczyny i zastosowanie odpowiednich metod terapeutycznych.

Artykuł
19.02.2024
Nimesil - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania
Nimesil - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Nimesil to lek przeciwbólowy z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, wskazany w leczeniu ostrego bólu oraz bólów miesiączkowych. Nie jest lekiem wydawanym w aptece bez recepty. Substancją czynną jest tu nimesulid. Stosowanie leku powinno się odbywać z zachowaniem szczególnych środków ostrożności i pod czujnym okiem lekarza.

Charakterystyka produktów leczniczych
09.02.2024
Konsultacja z E-receptą za 49.99 ZŁ Tylko w najnowszej aplikacji!