Leki na przeziębienie bez recepty. Jakie są dostępne opcje?

Opublikowano 12.12.2023

Autor Redakcja Erecept.pl

Leki na przeziębienie bez recepty. Jakie są dostępne opcje?

Objawy infekcji górnych dróg oddechowych są jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do lekarza pierwszego kontaktu. Za większość z nich odpowiada przeziębienie. Symptomy tej choroby z powodzeniem można leczyć za pomocą leków bez recepty, takich jak ibuprofen, paracetamol czy pseudoefedryna. Które z nich mają potwierdzoną skuteczność?

Spis treści

Czym jest przeziębienie?

Choroba przeziębieniowa inaczej określana jest jako wirusowe zapalenie nosogardła lub wirusowe zapalenie nosogardła i zatok przynosowych. Jest to zespół objawów klinicznych wynikających z zapalenia nosa, gardła i zatok przynosowych, wywoływany przez wirusy (najczęściej rynowirusy, koronawirusy, wirusy grypy i paragrypy, RSV, adenowirusy, enterowirusy i inne).

Czas trwania przeziębienia wynosi zwykle do 10 dni. Okres wylęgania to 1-2 dni, a zakaźność jest największa w ciągu pierwszych 3 dni choroby. Człowiek zaraża się od innych ludzi, głównie drogą kropelkową.

Jak często chorujemy na przeziębienie?

Przeziębienie jest chorobą bardzo częstą. Szacuje się, że u dorosłych występuje 2-5 epizodów w ciągu roku, a u dzieci w wieku szkolnym nawet 7-10.

e-Recepta online 58.99 ZŁ

Leki na potencje, leki stałe, antykoncepcja stała, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Antykoncepcja awaryjna 59.99 ZŁ

Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Jakie są objawy przeziębienia?

Początek choroby zwykle jest łagodny. W przebiegu przeziębienia typowo występują katar, kaszel, niedrożność nosa, ból głowy, bóle mięśni, gorączka (zwykle niewielka, często też nie występuje w ogóle), ból gardła lub drapanie w gardle. Czasem dochodzi również do zapalenia spojówek.

Zazwyczaj wydzielina z nosa najpierw jest wodnista, spływa po tylnej ścianie gardła, powoduje kichanie, a z czasem staje się gęsta. Może być przezroczysta, biaława, żółta lub zielona, jednak warto pamiętać, że żaden kolor nie dowodzi zakażenia bakteryjnego.

Przeziębienie a grypa – jakie są różnice?

Podobne są objawy grypy, lecz w jej przypadku początek jest nagły, a przebieg cięższy. Początkowo dominują objawy ogólne (np. gorączka, rozbicie), a symptomy ze strony układu oddechowego pojawiają się po około 3 dniach.

Jakie są leki na przeziębienie dostępne bez recepty?

Leki na przeziębienie działają poprzez łagodzenie objawów choroby. Nie istnieje leczenie przyczynowe, które zwalczałoby wirusy powodujące tę infekcję i pozwalało zapobiec rozwojowi choroby. Nie należy stosować antybiotyków w przypadku przeziębienia, ponieważ zwalczają one bakterie, a nie wirusy.

Skuteczne leki na przeziębienie dostępne bez recepty to przede wszystkim niesteroidowe leki przeciwzapalne, paracetamol, leki obkurczające naczynia krwionośne i przeciwkaszlowe.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne i paracetamol

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mają działanie przeciwgorączkowe, przeciwbólowe i przeciwzapalne. Są skuteczne w łagodzeniu objawów przeziębienia i grypy, jak bóle głowy, mięśni, stawów, gorączka, oraz mogą poprawiać ogólne samopoczucie. Nie mają wpływu na kaszel, katar ani czas trwania choroby.

Do niesteroidowych leków przeciwzapalnych zaliczamy m.in. ibuprofen (Ibuprom, Nurofen), kwas acetylosalicylowy (Aspirin). Dostępne są m.in. tabletki powlekane, granulaty, tabletki musujące zawierające te substancje, często w połączeniu z lekami obkurczającymi naczynia lub witaminą C.

Paracetamol

Paracetamol to lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Podobnie jak NLPZ łagodzi bóle towarzyszące przeziębieniu oraz gorączkę. Przykładowe produkty lecznicze zawierające paracetamol to Apap i Efferalgan.

Leki obkurczające naczynia krwionośne i bromek ipratropium

Leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa zmniejszają jej obrzęk i poprawiają drożność nosa. Mogą być stosowane doustnie lub miejscowo (donosowo). Popularną substancją stosowaną doustnie jest pseudoefedryna (np. Sudafed), a donosowo - ksylometazolina (np. Xylorin) i oksymetazolina (np. Nasivin Classic). Natomiast doustna fenylefryna nie jest skuteczna.

Preparaty zawierające ksylometazolinę z bromkiem ipratropium, antagonistą receptorów muskarynowych (Otrivin Ipra Max), mają podwójne działanie. Ksylometazolina udrażnia nos, a bromek ipratropium zmniejsza ilość wydzieliny.

Warto pamiętać, że leków zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa nie można stosować dłużej niż 5-10 dni.

Leki przeciwkaszlowe

W przebiegu przeziębienia początkowo typowy jest kaszel suchy, który następnie przechodzi w mokry (produktywny).

W leczeniu objawowym suchego kaszlu zastosowanie znajdują takie substancje jak dekstrometorfan (np. Acodin, Tussidex) i lewodropropizyna (np. Levopront, Contril). Istnieją także preparaty łączone, np. dekstrometorfan z paracetamolem, lekiem obkurczającym i lekiem przeciwhistaminowym (Gripex Hot Zatoki).

Kaszel mokry można leczyć za pomocą leków ułatwiających wykrztuszanie, acetylocysteiny (np. ACC), erdosteiny (np. Erdomed) i karbocysteiny (np. Pecto Drill).

Leki przeciwhistaminowe

Leki przeciwhistaminowe, znane głównie jako przeciwalergiczne, stosowane samodzielnie mogą w pewnym stopniu łagodzić objawy przeziębienia, ale tylko podczas pierwszych dwóch dni leczenia. Należą do nich np. difenhydramina i cetyryzyna.

Pozytywny wpływ mogą mieć także preparaty łączone, zawierające różne kombinacje leków przeciwhistaminowych, przeciwbólowych i obkurczających naczynia, np. Fervex, Cirrus, Tabcin Trend, Ibuprom Zatoki.

Inne

Istnieją doniesienia o skuteczności cynku, w postaci glukonianu cynku lub octanu cynku w dawce 75-100 mg, w skracaniu czasu trwania przeziębienia, ale tylko jeśli zostanie przyjęty w ciągu 24 godzin od początku wystąpienia objawów. Niestety, nierzadkie są działania niepożądane tak dużej dawki (mdłości, wymioty), dlatego warto skonsultować się z lekarzem przed decyzją o przyjęciu cynku.

Powszechnie stosowane na przeziębienie i grypę są rozmaite suplementy diety, probiotyki i preparaty ziołowe, jednak obecnie nie ma zadowalających dowodów na ich skuteczność. Niektóre badania wskazują, że preparaty zawierające jeżówkę purpurową (echinacea) lub pelargonię afrykańską mogą skracać czas trwania przeziębienia, a inne nie potwierdzają tych efektów.

Witamina C

Dużą popularnością cieszy się także witamina C (kwas askorbinowy). Istnieją badania dowodzące, że regularna suplementacja (200 mg dziennie) skraca czas trwania objawów przeziębienia.

Biorąc pod uwagę, że jest to substancja przynosząca wiele korzyści (m.in. wzmacnia naczynia krwionośne) i bezpieczna jako suplement, można rozważyć jej regularne – profilaktyczne – przyjmowanie, jednak niezbędną dawkę można bez problemu pozyskać również z pożywienia. Bogate w witaminę C są m.in. papryka, czarna porzeczka i brokuły. Nie warto natomiast przyjmować witaminy C w dużych dawkach w celu leczenia przeziębienia.

Bibliografia

Fokkens WJ, Lund VJ, Hopkins C, et al. European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2020. Rhinology. 2020;58(Suppl S29):1-464. Published 2020 Feb 20.

doi:10.4193/Rhin20.600

Andrzej Gładysz, Piotr Sawiec, Choroba przeziębieniowa (przeziębienie). Interna - mały podręcznik, Medycyna praktyczna, 10 sierpnia 2020, dostępny w internecie [dostęp 07.12.2023]:

https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.18.1.2.

U.S. Food & Drug Administration. FDA clarifies results of recent advisory committee meeting on oral phenylephrine, 14.09.2023

https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-clarifies-results-recent-advisory-committee-meeting-oral-phenylephrine

Wojciech Szczeklik, Miłosz Jankowski, Ewa Jassem, Małgorzata Krajnik, Kaszel, Interna - mały podręcznik, Medycyna praktyczna, 10 sierpnia 2023, dostępny w internecie [dostęp 08.12.2023]:

https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.I.1.16.#73727

Inni czytali również

Zatkane ucho  Jak odetkać i czyścić uszy?
Zatkane ucho. Jak odetkać i czyścić uszy?

Zatkane ucho to bardzo częsty i popularny w gabinetach otolaryngologicznych problem. Zazwyczaj dochodzi do niego w związku z zalegającą wydzieliną i niewłaściwą higieną. Może powodować pogorszenie słuchu, szumy uszne, a nawet zaburzenia równowagi.Jakie mogą być inne przyczyny zatkanego ucha? Jak zapobiegać jego zatykaniu? Jak skutecznie je odetkać?

Artykuł
30.01.2024
Levopront - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania
Levopront - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Levopront to lek stosowany w objawowym leczeniu nieproduktywnego kaszlu. Co jest substancją czynną leku Levopront? Kiedy nie należy stosować leku Levopront?

Charakterystyka produktów leczniczych
18.02.2024
Wirusowe zapalenie gardła - objawy, czas trwania, leczenie
Wirusowe zapalenie gardła - objawy, czas trwania, leczenie

Wirusy są najczęstszą przyczyną zapalenia gardła u dorosłych. Najczęściej do rozwoju zapalenia dochodzi w okresie późnej jesieni, zimy i wczesnej wiosny. Jak długo może trwać zapalenie gardła? Czy łatwo dochodzi do zarażenia? Jak skutecznie wyleczyć zapalenie gardła?

Artykuł
23.01.2024
Konsultacja z E-receptą za 49.99 ZŁ Tylko w najnowszej aplikacji!