Clotrimazolum - informacje o leku, dawkowanie oraz przeciwwskazania

Opublikowano 05.11.2021

Clotrimazolum   informacje o leku  dawkowanie oraz przeciwwskazania

Clotrimazolum to lek przeciwgrzybiczy wskazany w leczeniu zakażeń drożdżakowych narządów płciowych, a także przy grzybiczym zakażeniu skóry wywołanym przez dermatofity, drożdżaki, pleśniaki oraz inne gatunki grzybów: grzybica stóp, grzybica dłoni, grzybica skóry tułowia, grzybica pachwin, łupież pstry.

Informacje ogólne, stosowanie oraz dawkowanie leku Clotrimazolum

Czym jest Clotrimazolum?

Clotrimazolum to lek przeciwgrzybiczy przeznaczony do leczenia zakażeń drożdżakowych (wywołanych przez grzyby z rodzaju Candida) narządów płciowych. 
Preparat do stosowania miejscowego skuteczny jest także w leczeniu grzybicy skóry i łupieżu pstrego.

Jak działa Clotrimazolum?

Clotrimazolum w zależności od stężenia może wywierać działanie grzybostatyczne (hamowanie podziałów komórkowych grzyba) lub grzybobójcze (unieszkodliwianie istniejących komórek grzyba). Substancja hamuje produkcję białek, lipidów, tłuszczy i DNA grzyba oraz niszczy cząstki już wyprodukowane. 

Lek należy  do grupy pochodnych imidazolu i triazolu, wykazuje podobną skuteczność jak inne pochodne - ekonazol czy ketokonazol. 

Substancja aktywna leku - klotrimazol ma szeroki wachlarz działania przeciwdrobnoustrojowego. Hamuje rozwój i niszczy dermatofity, drożdżaki, grzyby dimorficzne i pierwotniaki (Trichomonas vaginalis). Wykazuje również działanie przeciwbakteryjne na niektóre bakterie Gram dodatnie (np. Streptococcus, Staphylococcus i Gardnerella vaginalis) oraz Gram ujemne (np. Bacteroides). 

Lekarstwo nie wykazuje działania na pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus) - bakterii wchodzących w skład naturalnej flory bakteryjnej pochwy. 

Oporność na Clotrimazolum jest bardzo rzadkim zjawiskiem, wykazują ją jedynie niektóre szczepy drożdżaków Candida guilliermondi. 

Jakie są dostępne formy leku?

Clotrimazolum występuje w postaci tabletek dopochwowych (zawierających 100 mg lub 500 mg substancji czynnej) oraz w formie kremu 10 mg/g do stosowania miejscowego na skórę. Warto zaznaczyć, że krem dostępny jest w aptece bez recepty, natomiast kupno tabletek wiąże się z koniecznością wizyty u lekarza, który wystawi receptę na lek. 

Produkt w obu formach należy przechowywać w temperaturze poniżej 25 stopni, w miejscu suchym i  niedostępnym dla dzieci, nie stosować w przypadku przekroczenia terminu ważności produktu.  

Tabletki dopochwowe wskazane są w przypadku drożdżakowych zakażeń pochwy i sromu, wywołanych przez grzyby gatunku Candida, również tych, które wykazały oporność na nystatynę. 

Krem Clotrimazolum wskazany jest do leczenia grzybicy skóry (obejmującej takie obszary jak: stopy i dłonie, tułów, podudzia, pachwiny i  przestrzenie  międzypalcowe), wywołanej przez: dermatofity Trichophyton rubrum, Trichophyton mentagrophytes, Epidermophyton floccosum oraz Microsporum canis. Lek można stosować również w leczeniu drożdżakowych zakażeń skóry i błony śluzowej zewnętrznych narządów płciowych (warg sromowych u kobiet, napletka i żołędzi prącia u mężczyzn), wywołanych przez Candida vulvitis oraz Candida balanitis. Preparat skuteczny jest także w przypadku łupieżu pstrego (wywołanego przez Pityrosporum orbiculare lub Pityrosporum ovale).

Jak stosować lek w formie tabletek dopochwowych u osób dorosłych?

Tabletki należy aplikować głęboko dopochwowo, najlepiej na czas nocnego odpoczynku

Leku nie należy stosować w trakcie miesiączki, terapię trzeba zaplanować tak, by jej zakończenie nastąpiło przed rozpoczęciem krwawienia miesięcznego. Podczas terapii przeciwwskazane jest równoczesne stosowanie tamponów, irygacji dopochwowych i innych środków dopochwowych. 

Ważne jest także, by na czas leczenia powstrzymywać się od współżycia, gdyż istnieje ryzyko nieumyślnego zakażenia partnera. 

W zależności od tego, które tabletki przepisze nam lekarz, inne jest dawkowanie leku. Tabletki zawierające 100 mg klotrimazolu są białe, obustronnie wypukłe i ścięte z jednej strony. Można je stosować w dwojaki sposób: przez 3 dni przyjmować po 2 tabletki dziennie lub przez 6-7 dni po jednej tabletce. 

Tabletki z 500 mg klotrimazolu  (żółte i obustronnie wypukłe) stosuje się jednorazowo. Jedna dawka leku podana na noc traktowana jest jako pełna terapia o udowodnionej skuteczności. 

Jeśli po zastosowaniu pełnej kuracji nie nastąpi poprawa, należy skonsultować się z lekarzem. Terapię dopochwową można powtórzyć jeśli objawy nawróciły po 7 dniach od zakończenia leczenia. 

Jeżeli pacjentka w ciągu ostatnich 6 miesięcy  przeszła więcej niż dwie infekcje grzybicze narządów płciowych, jest to czynnik ostrzegawczy, który wymaga pogłębienia diagnostyki. 

Jak stosować lek w formie kremu u osób dorosłych?

Cienką warstwę kremu należy stosować na zmiany skórne oraz obszary przylegające z częstotliwością 2-3 razy dziennie przez okres od 2 do 4 tygodni, nawet jeśli objawy choroby ustąpią. Trzeba mieć na uwadze, żeby leczeniem równoczasowo objąć wszystkie chore obszary skóry. 

Krem nakłada się czystymi dłońmi, ważne jest także, by przed aplikacją dokładnie umyć oraz osuszyć zmienioną chorobowo skórę. Preparatu nie powinno się stosować na uszkodzoną skórę i otwarte rany. 

W trakcie leczenia zakażenia grzybiczego skóry zaleca się noszenie przewiewnych ubrań i butów, wykonanych z naturalnych materiałów. Ważna jest także codzienna zmiana odzieży mającej kontakt z chorą skórą oraz ręczników.

Należy unikać kontaktu produktu z oczami. W razie wystąpienia takiej sytuacji konieczne jest przepłukanie worków spojówkowych dużą ilością wody.  Lek nie jest przeznaczony do stosowania doustnego.

Jeżeli po 7 dniach objawy chorobowe nie ustąpią, zaleca się kontakt z lekarzem prowadzącym. 

Jak stosować lek u dzieci i osób starszych?

Stosowanie Clostrimazolum - leku na infekcje intymne o podłożu grzybiczym u dzieci poniżej 12 roku życia i u osób starszych powyżej 65 roku życia powinno się odbywać tylko na zlecenie i pod pełną opieką lekarza. 

Możliwe działania niepożądane preparatu Clotrimazolum

Jakie mogą być działania niepożądane?

Podczas terapii za pomocą preparatu Clotrimazolum można obserwować wystąpienie działań niepożądanych tj. bóle brzucha, zaburzenia układu immunologicznego pod postacią reakcji alergicznych miejscowych (np. pokrzywka) oraz uogólnionych (duszność, niedociśnienie, omdlenie), zaburzenia skóry i tkanki podskórnej (np. wysypka, świąd, zmiany pęcherzowe, złuszczanie naskórka, pieczenie, obrzęk, podrażnienie). Częstość występowania wszystkich tych objawów jest nieznana.  

Lek stosowany w okolicy narządów płciowych może wywoływać dyskomfort i suchość pochwy, krwawienie z pochwy, świąd lub pieczenie okolicy pochwy czy sromu, złuszczanie naskórka okolicy narządów płciowych, bóle w okolicy miednicy, rumień, obrzęk, wysypkę. Tego typu reakcje, jeżeli są uciążliwe dla pacjentka, są podstawą do przerwania terapii

Preparat w formie kremu, ze względu na obecność w składzie alkoholu cetostearylowego, może powodować reakcje skórne miejscowe np. kontaktowe zapalenie skóry.

W przypadku grzybicy narządów płciowych, w trakcie stosowania preparatu Clotrimazolum może dojść do uszkodzenia lateksowych środków antykoncepcyjnych np. prezerwatyw lub wkładek domacicznych. Może to skutkować osłabieniem skuteczności ochrony antykoncepcyjnej tych środków. Zaleca się aby w trakcie terapii Clotrimazolum oraz 5 dni po jej zakończeniu stosować inne, alternatywne środki zapobiegające ciąży.

Jakie są objawy przedawkowania leku?

Lek w stopniu nieznacznym wchłania się do krwioobiegu po podaniu miejscowym. Z tego powodu niemożliwe jest przedawkowanie tak zaaplikowanego preparatu. 

Po omyłkowym doustnym przyjęciu produktu Clotrimazolum istnieje ryzyko wystąpienia nudności, wymiotów czy zawrotów głowy. Takie manifestacje leczy się w sposób objawowy. 

Gdzie można zgłaszać działania niepożądane?

Jeśli pacjent podejrzewa u siebie występowanie objawów niepożądanych preparatu, powinien powiadomić o tym jak najszybciej wyspecjalizowany personel medyczny. Informacje o ewentualnych działaniach ubocznych są przekazywane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. 

Przeciwwskazania oraz środki ostrożności

Jakie są przeciwwskazania do stosowania leku?

Jedynym przeciwwskazaniem do stosowania produktu Clotrimazolum jest nadwrażliwość na substancję czynną - klotrimazol lub którąkolwiek z substancji pomocniczych występujących w leku. 

Tabletek dopochwowych nie należy stosować również jeśli u pacjentki występują: nieprawidłowe krwawienia z pochwy lub krwawienia między miesiączkami, nieregularne krwawienia z pochwy, owrzodzenia, rany, pęcherzyki okolicy sromu czy pochwy, wydzielina pochwowa o przykrym zapachu, trudności w oddawaniu moczu lub bóle podbrzusza, miejscowe podrażnienie, zaczerwienienie lub inna reakcja po zastosowaniu leku, gorączka, bóle pleców czy barków, wymioty i biegunka. 

Interakcje z innymi lekami

Tabletki dopochwowe Clotrimazolum mogą wchodzić w interakcję z innymi substancjami, głównie lekami immunosupresyjnymi z grupy inhibitorów kalcyneuryny - takrolimusem i sirolimusem.  Klotrimazol może zwiększać stężenie leków osłabiających odporność we krwi. Z tego powodu, podczas jednoczesnej terapii, zaleca się uważną obserwację ewentualnych objawów przedawkowania. Jeżeli to konieczne możliwe jest także kontrolowanie poziomu takrolimusu i sirolimusu w osoczu. W przypadku wątpliwości podczas równoczesnego stosowania wyżej wymienionych leków, należy skonsultować się z lekarzem.

Clotrimazolum a alkohol

Nie są dostępne informacje wskazujące na wystąpienie interakcji między lekiem Clotrimazolum, a żywnością lub napojami - w tym alkoholem. Nie zmienia to faktu, że nie zaleca się łączenia alkoholu oraz wyrobów medycznych.

Clotrimazolum a ciąża

Nie ma wystarczających danych, by wykluczyć lub potwierdzić bezpieczeństwo stosowania leku Clotrimazolum u kobiet w ciąży. 

By rozpocząć terapię, należy ocenić indywidualne korzyści dla matki w stosunku do ryzyka jakie ponosi płód. Nie zaleca się stosowania preparatu Clotrimazolum w trakcie I trymestru ciąży.

Clotrimazolum a karmienie piersią

Terapię lekiem Clotrimazolum można kontynuować lub rozpocząć w okresie karmienia piersią tylko po dokładnym rozważeniu, czy ryzyko dla dziecko nie przeważa nad potencjalnymi korzyściami dla matki. 

Clotrimazolum a prowadzenie pojazdów

Clotrimazolum nie wpływa lub wpływa w sposób nieistotny na zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn.

Należy pamiętać, by przed użyciem leku zapoznać się z treścią ulotki dołączonej do opakowania lub skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ każdy lek niewłaściwie stosowany może zagrażać życiu lub zdrowiu. Dokładne informacje dotyczące charakterystyki produktu znajdują się w ulotce dołączonej do opakowania preparatu. 

Dane zamieszczone w artykule mają charakter jedynie informacyjny, nie zastępują przepisów prawnych i nie mogą zostać podstawą do jakichkolwiek roszczeń.

Podsumowanie informacji dotyczących leku Clotrimazolum

Substancja czynna: Klotrimazol

Wskazania: Leczenie zakażeń drożdżakowych narządów płciowych, grzybicy skóry i łupieżu pstrego

Zastosowanie: Miejscowe lub tabletka dopochwowa

Dawkowanie: Krem 2-3 razy dziennie przez 2-4 tygodnie; Tabletka dopochwowa 100 mg 2x1 tabletka przez 3 dni lub 1x1 tabletka przez 6-7 dni; Tabletka dopochwowa 500 mg jednorazowo 1 tabletka

Główne przeciwwskazania: Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu

Główne działania niepożądane: Bóle brzucha, reakcje alergicznych miejscowe lub uogólnione, wysypka, świąd, zmiany pęcherzowe, złuszczanie naskórka, pieczenie, obrzęk, podrażnienie, dyskomfort w okolicy narządów płciowych