Depresja przedporodowa - co robić, gdy depresja pojawia się u kobiet w ciąży?

Opublikowano 09.02.2024

Autor Redakcja Erecept.pl

Depresja przedporodowa - co robić, gdy depresja pojawia się u kobiet w ciąży?

Ciąża stanowi szczególny okres w życiu kobiety, który wiąże się z wieloma zmianami hormonalnymi dziejącymi się w organizmie przyszłej matki. Dodatkowo, oczekiwanie na przyjście na świat nowego członka rodziny może zwiększać poziom stresu związanego z adaptacją do nadchodzącej roli.

Ciężarne kobiety są bardziej podatne na wystąpienie zaburzeń depresyjnych, zwłaszcza gdy wcześniej miały stwierdzoną depresję.

Istotne jest, aby niezwłocznie szukać wsparcia medycznego po dostrzeżeniu symptomów depresyjnych, gdyż nieleczona depresja w okresie ciąży może prowadzić do bardziej poważnych konsekwencji i utrzymywać się nawet po narodzinach dziecka.

Spis treści

Czym jest depresja przedporodowa?

Depresja przedporodowa, określana również jako depresja ciążowa, jest rodzajem zaburzenia nastroju, które może dotknąć kobiety w czasie ciąży. Stan ten wykracza poza chwilowe wahania emocjonalne i może wiązać się z konsekwencjami zdrowotnymi.

Znaczące zaburzenia psychiczne występujące w ciąży, takie jak depresja, wymagają wczesnej diagnozy i niezwłocznego wdrożenia odpowiedniej terapii.

Do najczęstszych objawów depresji ciążowej należy uczucie przytłaczającego smutku, brak energii, trudności w koncentracji i zmniejszone zainteresowanie codziennymi aktywnościami. Może być mylona z typowym „nastrojem ciążowym”, ale jej skutki mogą być znacznie bardziej poważne.

Nasilenie objawów depresji może być zróżnicowane. Istnieją przypadki łagodnej depresji, gdzie osoba nadal funkcjonuje normalnie pomimo subtelnych symptomów. Jednakże depresja może również przybrać postać bardziej nasilonych objawów, które są długotrwałe i utrudniają codzienne życie, w tym wykonywanie obowiązków w domu czy w miejscu pracy.

Objawy depresji - erecept.pl

e-Recepta online 49.99 ZŁ

Leki na potencje, leki stałe, antykoncepcja stała, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Antykoncepcja awaryjna 59.99 ZŁ

Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Jak często występuje depresja przedporodowa?

Wystąpienie depresji jest możliwe w każdym momencie życia, również w trakcie trwania ciąży. Co więcej, depresja jest najczęstszą chorobą psychiczną na całym świecie.

Wiele osób słyszało o zaburzeniu, jakim jest depresja poporodowa, jednak ważne jest także zwrócenie uwagi na depresję ciążową, która jeśli nie zostanie poddana leczeniu, może utrzymywać się również po urodzeniu dziecka.

Szacuje się, że depresja przedporodowa dotyczy około 10 proc. kobiet w ciąży, a jedynie 20 proc. z nich objęte jest odpowiednim i skutecznym leczeniem. Najczęściej objawy depresji pojawiają się w drugim i trzecim trymestrze ciąży, a u ponad połowy cierpiących z jej powodu ciężarnych dojdzie do rozwoju depresji poporodowej po narodzinach dziecka.

Warto zaznaczyć, że przy wystąpieniu zaburzeń psychicznych podczas ciąży, niezwykle istotne jest jak najszybsze skonsultowanie się z lekarzem po zauważeniu pierwszych symptomów. Dzięki temu można zredukować ryzyko powikłań dla zdrowia zarówno matki, jak i dziecka.

Jakie są przyczyny depresji w ciąży?

Ciąża jest okresem niezliczonych zmian w organizmie kobiety, a także w jej codziennym życiu w związku z przygotowaniami na pojawienie się na świecie małego człowieka. W pewnym momencie ciężarna może doświadczać nadmiernego nagromadzenia stresu, co może pogorszyć jej samopoczucie psychiczne.

Co więcej, kobiety w ciąży doświadczają zmian poziomu hormonów oraz wagi, co może niekorzystnie oddziaływać na ich nastrój. Zmienia się również wygląd ich sylwetki, a u niektórych przyszłych mam mogą pojawiać się lub nasilać problemy z trądzikiem.

Nie oznacza to jednak, że u każdej kobiety w ciąży pojawią się objawy depresji. Szczególnie narażone są osoby zmagające się wcześniej z zaburzeniami nastroju, ponieważ ciąża może spowodować ich nawrót. Z kolei, jeśli kobieta cierpiąca z powodu depresji zajdzie w ciążę, może to doprowadzić do zaostrzenia jej stanu psychicznego.

Ponadto zaburzenia afektywne mogą często pozostawać nierozpoznane, ponieważ objawy umiarkowanej depresji (takie jak obniżenie nastroju, problemy ze snem czy spadek libido) mogą przypominać typowe objawy ciąży.

Jakie mogą być czynniki ryzyka depresji ciążowej?

Depresja może wystąpić u każdej osoby oraz w każdym momencie jej życia, również w trakcie ciąży. Istnieją jednak pewne sytuacje, które mogą zwiększyć prawdopodobieństwo pojawienia się symptomów depresyjnych u ciężarnych. Należą do nich:

  • wystąpienie depresji lub przedmiesiączkowych zaburzeń dysforycznych przed ciążą;

  • młody wiek ciężarnej;

  • mieszkanie samodzielnie;

  • ograniczone wsparcie ze strony partnera i bliskich;

  • konflikt w związku lub małżeństwie;

  • doświadczenie przemocy domowej i seksualnej, a także nieplanowanej lub niechcianej ciąży;

  • stany lękowe oraz zwiększony poziom stresu w życiu kobiety.

Jak rozpoznać objawy depresji przedporodowej?

W ciąży kobieta doświadcza licznych zmian zdrowotnych, towarzyszą jej różnorodne emocje – od bardzo pozytywnych po te mniej korzystne. Nawet zdrowa przyszła matka może odczuwać złe samopoczucie. Ważne jest jednak zwracanie uwagi na objawy niepokojące, które mogą wskazywać na obecność depresji ciążowej.

Do objawów sugerujących depresję przedporodową należą:

  • obniżony nastrój przez większość dnia, niemal codziennie przez ostatnie dwa tygodnie;

  • nagłe okresy rozdrażnienia i poirytowania;

  • poczucie winy i braku nadziei, niska samoocena;

  • odczuwanie trudności w koncentracji oraz podejmowaniu decyzji;

  • utrata zainteresowania czynnościami, które wcześniej sprawiały przyjemność i radość;

  • nadmierny lęk o zdrowie dziecka;

  • zaburzenia snu, w tym nadmierna senność;

  • zaburzenia odżywiania, np. brak apetytu, które mogą doprowadzić do zaburzeń rozwoju płodu;

  • spożywanie alkoholu, palenie papierosów, korzystanie z substancji psychoaktywnych;

  • myśli samobójcze.

Pomocnym narzędziem do samodzielnego zidentyfikowania objawów depresji w czasie ciąży może być Skala Depresji Becka, będąca krótkim testem oceniającym samopoczucie. Jednak nie powinno się go traktować jako definitywne narzędzie diagnostyczne - test ma za zadanie jedynie wspomóc w rozpoznawaniu objawów i zachęcić do szukania profesjonalnego wsparcia.

Jeżeli niepokojące objawy nadal występują po urodzeniu dziecka, przydatnym narzędziem diagnostycznym może okazać się Edynburska Skala Depresji Poporodowej, składająca się z 10 zwięzłych pytań.

Warto zaznaczyć, że w przypadku wystąpienia objawów depresji u kobiety ciężarnej, niezbędne jest natychmiastowe skonsultowanie się z lekarzem, aby zdiagnozować zaburzenia i jak najszybciej rozpocząć bezpieczne dla płodu i efektywne leczenie.

Zauważyłam u siebie objawy depresyjne w ciąży - gdzie powinnam się zgłosić?

Wczesne zdiagnozowanie i leczenie depresji przedporodowej mają kluczowy wpływ na zdrowie przyszłej matki i jej dziecka. Możliwości leczenia depresji obejmują m.in. terapię psychologiczną, grupy wsparcia, a w niektórych przypadkach również stosowanie leków przeciwdepresyjnych.

Regularne konsultacje z lekarzem, wsparcie partnera oraz bliskich, a także świadomość, że depresja ciążowa jest realnym i uleczalnym stanem, mogą znacznie pomóc w jej pokonaniu.

To kluczowe, aby kobiety w ciąży i ich bliscy byli świadomi istnienia depresji przedporodowej. Rozumienie tego, czym jest i jakie mogą być skutki depresji, jest pierwszym krokiem do zapewnienia właściwej opieki i wsparcia dla przyszłych mam.

Jak wygląda leczenie depresji w ciąży?

Symptomy depresji mogą wpływać nie tylko na zdrowie kobiety, ale także na jej dziecko. Długotrwałe złe samopoczucie przyszłej mamy może prowadzić do sytuacji, w której nie będzie ona w stanie zapewnić dziecku optymalnej opieki prenatalnej.

Może pojawić się problem z utrzymaniem zdrowej, zbilansowanej diety, co z kolei może mieć wpływ na prawidłowy rozwój płodu. Ponadto depresja w ciąży zwiększa ryzyko wystąpienia depresji poporodowej. W skrajnych przypadkach depresja poporodowa może prowadzić do rozszerzonego samobójstwa.

Obecnie dostępne opcje leczenia depresji podczas ciąży to głównie psychoterapia i leki przeciwdepresyjne, stosowane osobno lub razem.

Dodatkowe wsparcie w powrocie do równowagi psychicznej zapewnia pomoc ze strony rodziny, stosowanie technik relaksacyjnych, regularne ćwiczenia fizyczne, uczestnictwo w szkołach rodzenia lub grupach wsparcia dla ciężarnych oraz dbanie o zdrowe odżywianie.

Badania kliniczne oceniające profil współcześnie stosowanych leków przeciwdepresyjnych wykazały, że są względnie bezpieczne dla zdrowia dziecka przy krótkotrwałym przyjmowaniu w trakcie ciąży. Mimo to nie można zignorować ryzyka skutków ubocznych, co sprawia, że ważne jest dokładne omówienie z lekarzem korzyści i potencjalnego ryzyka związanego z farmakoterapią depresji w okresie ciąży.

Inną metodą leczenia depresji w czasie ciąży są elektrowstrząsy, uważane za bezpieczne zarówno dla matki, jak i dziecka. Stosuje się je przy ciężkiej depresji i obecności objawów psychotycznych. Co więcej, może zdarzyć się, że kobieta cierpiąca na depresję będzie wymagała hospitalizacji z powodu swojego stanu zdrowia.

Należy również zaznaczyć, że w przypadku depresji z wysokim ryzykiem zachowań samobójczych, nie jest zalecane przerywanie leczenia po zajściu w ciążę, ponieważ może to spowodować nasilenie objawów depresyjnych.

Jaka jest rola stylu życia w leczeniu depresji w ciąży?

Podczas ciąży istotne jest zapobieganie powstawaniu zaburzeń nastroju jeszcze przed ich wystąpieniem. Można znacznie obniżyć ryzyko depresji, eliminując znane czynniki, które mogą do niej prowadzić.

Jak zapobiec depresji przedporodowej?

Modyfikacja stylu życia odgrywa ważną rolę w leczeniu depresji w ciąży i może być równie istotna, jak tradycyjne metody, takie jak terapia czy farmakoterapia, lub dodatkiem do dotychczasowego sposobu zarządzania depresją. Zapewnienie zdrowego środowiska i regularnej aktywności fizycznej to fundamenty, które wspierają leczenie depresji przedporodowej.

  1. Zdrowe odżywianie. Spożywanie odpowiedniej ilości owoców, warzyw, pełnoziarnistych produktów oraz kwasów tłuszczowych omega-3 może wspomagać poprawę nastroju i ogólnego stanu zdrowia.

  2. Aktywność fizyczna. Regularne ćwiczenia, nawet o łagodnym natężeniu, mogą znacząco poprawić samopoczucie i zmniejszyć objawy depresyjne. Ćwiczenia takie jak joga, pilates, czy spacery mogą być bezpieczne i skuteczne w ciąży.

  3. Techniki relaksacyjne. Metody redukcji stresu, takie jak medytacja, mindfulness czy techniki oddechowe, mogą przynieść ulgę w chwilach zwiększonego napięcia, a także zapobiegać problemom ze snem.

  4. Wsparcie bliskich. Wsparcie rodziny oraz uczestnictwo w grupach wsparcia dla ciężarnych to ważny element w leczeniu depresji. Dzieląc doświadczenia i uczucia, kobiety mogą czuć się mniej osamotnione.

  5. Odpoczynek i sen. Problemy ze snem mogą nasilać objawy depresyjne, dlatego ważne jest, aby dbać o regularny i spokojny odpoczynek.

Styl życia w ciąży ma ważny wpływ na zarządzanie depresją przedporodową. Wprowadzenie zdrowych nawyków i dbałość o dobre samopoczucie fizyczne i psychiczne może wspomóc proces leczenia i przynieść ulgę w objawach depresji.

Jaki może być wpływ depresji ciążowej na matkę i dziecko?

Doświadczenie depresji podczas ciąży może różnorodnie wpływać na zdrowie przyszłej matki. Symptomy depresji mogą ograniczać zdolność kobiety do troski o własne zdrowie i ciało, co jest szczególnie ważne w okresie ciąży, gdy priorytetem powinno być zdrowie matki.

Kobieta cierpiąca z powodu depresji w czasie ciąży może mieć trudności z przestrzeganiem zaleceń lekarskich, zapewnieniem sobie wystarczającej ilości snu oraz właściwym odżywianiem. Utrzymywanie zdrowego stylu życia w trakcie ciąży jest szczególnie istotne dla prawidłowego rozwoju płodu.

Ponadto jednym z symptomów zaburzeń depresyjnych może być nadużywanie alkoholu oraz substancji psychoaktywnych. Jest to wyjątkowo niebezpieczne w ciąży, ponieważ nawet najmniejsze ilości używek mogą spowodować negatywne skutki dla dobrostanu płodu.

Depresja może również oddziaływać na proces tworzenia więzi między matką a dzieckiem jeszcze przed jego narodzinami. Płód jest zdolny do wyczuwania negatywnych emocji matki i reagowania na jej głos, podczas gdy kobieta doświadczająca depresji może mieć problemy z budowaniem relacji ze swoim nienarodzonym dzieckiem m.in. poprzez mówienie do niego.

Do poważnych skutków zdrowotnych depresji w ciąży należą także poród przedwczesny, niska masa urodzeniowa dziecka oraz stan przedrzucawkowy.

Warto zaznaczyć, że pojawienie się depresji poporodowej zwiększa szansę na utrzymanie objawów depresyjnych nawet po porodzie. Konsekwencje depresji poporodowej dotyczą nie tylko psychicznego stanu matki, ale również relacji w rodzinie i prawidłowego rozwoju dziecka. Dlatego tak bardzo istotne jest wczesne rozpoznawanie objawów depresji przedporodowej i poszukiwanie profesjonalnego wsparcia w celu wdrożenia właściwego leczenia.


Jeśli podejrzewasz u siebie depresję, skontaktuj się z lekarzem. Na wizytę u psychiatry nie potrzebujesz skierowania. Możesz skorzystać też z pomocy dostępnej przez telefon:

  • Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji (środa, czwartek 17:00-19:00) tel. 22 594 91 00, koszt zgodnie ze stawką operatora,

  • Telefon zaufania dla osób dorosłych w kryzysie emocjonalnym (poniedziałek-piątek, 14:00-22:00) tel. 116 123, bezpłatny,

  • Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży (czynny 24 h/dobę) tel. 116 111.

Bibliografia

"Depression During Pregnancy", Portal Cleveland Clinic, [online], [dostęp 22.11.2023r.], dostępny pod adresem:

https://my.clevelandclinic.org/health/articles/9310-depression-during-pregnancy

"Depression during pregnancy: You're not alone", Portal Mayo Clinic, [online], [dostęp 22.11.2023r.], dostępny pod adresem:

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/in-depth/depression-during-pregnancy/art-20237875

"Depression in pregnancy", Portal NHS, [online], [dostęp 22.11.2023r.], dostępny pod adresem:

https://www.nhs.uk/pregnancy/keeping-well/depression/

"Leczenie objawów depresyjnych u kobiet w ciąży – opcje terapeutyczne", dr n. med. Małgorzata Urban-Kowalczyk, [online], [dostęp 22.11.2023r.], dostępna pod adresem:

https://podyplomie.pl/psychiatria/25337,leczenie-objawow-depresyjnych-u-kobiet-w-ciazy-opcje-terapeutyczne

"Depresja i lęk w okresie ciąży jako czynnik ryzyka wcześniactwa oraz niskiej masy urodzeniowej – przegląd badań", dr Magdalena Chrzan-Detkos, [online], [dostęp 22.11.2023r.], dostępna pod adresem:

https://www.standardy.pl/artykuly/id/849

Inni czytali również

Velaxin ER 150 mg - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania
Velaxin ER 150 mg - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Velaxin ER 150 mg jest to preparat medyczny należący do leków przeciwdepresyjnych stosowanych w leczeniu zaburzeń depresyjnych, uogólnionych zaburzeń lękowych, lęku napadowego oraz fobii społecznych.

Charakterystyka produktów leczniczych
18.02.2024
Symfaxin ER - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania
Symfaxin ER - Recepta online - e-Recepta z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Symfaxin ER to lek stosowany w psychiatrii, w leczeniu zaburzeń depresyjnych i lękowych. Należy do grupy leków SNRI, czyli selektywnie hamujących wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny.

Charakterystyka produktów leczniczych
18.02.2024
Depresja poporodowa a baby blues. Na co narażone są młode mamy?
Depresja poporodowa a baby blues. Na co narażone są młode mamy?

Istnieje przekonanie, że ciąża i narodziny dziecka to jedno z najszczęśliwszych momentów w życiu kobiety. Jednak poród przynosi ogromne zmiany, stresujące momenty i wyzwania w nowej roli kobiety jako młodej matki. Nie pomagają w tym presja społeczna czy wizerunek idealnej matki w oczach kultury. Szacuje się, że 10 do 20 procent młodych mam cierpi na depresję poporodową. Jeżeli dotyka Cię stałe zmęczenie, zły nastrój czy strach, że jesteś złą matką, to możesz cierpieć na tę chorobę. Jakie są jej objawy? W tym artykule skupimy się na temacie depresji poporodowej.

Artykuł
27.03.2024
Konsultacja z E-receptą za 49.99 ZŁ Tylko w najnowszej aplikacji!