Kontracept – informacje o leku, dawkowanie oraz przeciwwskazania

Opublikowano 05.11.2021

Kontracept – informacje o leku  dawkowanie oraz przeciwwskazania

Kontracept jest doustnym, dwuskładnikowym lekiem antykoncepcyjnym. Substancjami aktywnymi zawartymi w tym wyrobie medycznym są: etynyloestradiol oraz gestoden

Informacje ogólne, stosowanie oraz dawkowanie leku Kontracept

Czym jest Kontracept?

Kontracept to doustny,hormonalny lek antykoncepcyjny zawierający dwie substancje czynne - etynyloestradiol orazgestoden. Lek przeznaczony jest dla kobiet powyżej 18 roku życia, nie należy go stosować przed pierwszą miesiączką i po menopauzie. 

Należy pamiętać, że preparat Kontracept, podobnie jak u innych złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, nie chroni przed zakażeniem wirusem HIV oraz innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. Do tego zdolne są jedynie barierowe metody antykoncepcji - przede wszystkim prezerwatywa męska. 
Żadna z form antykoncepcji nie zapewnia 100% skuteczności. Niestosowanie się do schematu leczenia zalecanego przez producenta zwiększa ryzyko zajścia w ciążę. 
 

Mechanizm działania 

Kontracept swoje działanie antykoncepcyjne zawdzięcza obecności substancji hormonalnych z grupy estrogenów (etynyloestradiol) oraz gestagenów (gestoden), które współdziałając hamują przysadkowe wydzielanie gonadotropin (FSH i LH). Uniemożliwia to wystąpienie owulacji. Lek zmienia również budowę endometrium, zagęszcza śluz szyjkowy oraz spowalnia perystaltykę jajowodów. 
Dodatkowym profitem z terapii jest regulacja cyklu miesięcznego, zmniejszenie intensywności krwawienia miesięcznego oraz dolegliwości bólowych towarzyszących miesiączce. 

Skład leku 

Kontracept jest lekiem jednofazowym, czyli w każdej tabletce obecna jest identyczna ilość substancji czynnych - 0.02 mg etynyloestradiolu oraz 0,075 mg gestodenu. Substancjami pomocniczymi są tu m.in.: magnezu stearynian, powidon K-25, skrobia kukurydziana, laktoza jednowodna. 

Cena preparatu może różnić się w zależności od apteki, jednak nie jest ona wysoka i wynosi ok 25 zł za opakowanie zawierające 21 białych, okrągłych, dwuwypukłych tabletek drażowanych. Jeden blister zapewnia ochronę antykoncepcyjną podczas całego cyklu menstruacyjnego trwającego 28 dni.  

Jak przyjmować lek Kontracept?

Tabletki antykoncepcyjne Kontracept przeznaczone są do stosowania doustnego. Tabletkę należy połknąć w całości, podczas posiłku lub niezależnie od niego, popijając dużą ilością wody. 

Tabletki należy przyjmować zgodnie z kolejnością, która zaznaczona jest na blistrowym opakowaniu, każdego dnia o tej samej porze przez kolejne 21 dni cyklu miesięcznego. Po zakończeniu blistra przewidziana jest siedmiodniowa przerwa, po której należy rozpocząć kolejne opakowanie. Przerwy tej nie należy wydłużać. 

W ciągu pierwszych 2-3 dni przerwy powinno pojawić się krwawienie z odstawienia. Może być ono wciąż aktywne pierwszego dnia nowego cyklu, nie wpływa to na schemat leczenia.  

Ochrona antykoncepcyjna zapewniona jest po co najmniej siedmiodniowym, nieprzerwanym stosowaniu leku, również podczas przerwy. 

Produkt może być stosowany tak długo, jak hormonalna ochrona antykoncepcyjna jest pożądana i nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia pacjentki. Wymagana jest jednak coroczna konsultacja ginekologiczna. 

Jak rozpocząć przyjmowanie tabletek Kontracept?

Decyzję o rozpoczęciu terapii podejmuje ginekolog po ocenie indywidualnych czynników ryzyka zakrzepowo-zatorowego oraz przeprowadzeniu badania fizykalnego, USG przezpochwowego, badania piersi i ewentualnych badań laboratoryjnych. 
 
Jeśli w poprzednim cyklu miesiączkowym pacjentka nie stosowała żadnej antykoncepcji hormonalnej, przyjmowanie tabletek Kontracept można rozpocząć pierwszego dnia cyklu (tj. pierwszego dnia miesiączki). Leczenie można rozpocząć także między 2. a 5. dniem cyklu, jednak przez pierwsze 7 dni należy korzystać z dodatkowych metod antykoncepcji. 

Jeśli w bieżącym cyklu miesiączkowym dochodzi do zmiany z innych złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych - tabletki, systemu dopochwowego lub transdermalnego, terapię można rozpocząć dzień po przyjęciu ostatniej tabletki aktywnej poprzedniego preparatu lub w dniu usunięcia systemu dopochwowego lub plastra

Jeśli dochodzi do zmiany preparatu zawierającego wyłącznie progestageny - minitabletki, implantu lub systemu domacicznego (IUS), leczenie za pomocą Kontracept można rozpocząć w dowolnym dniu po usunięciu systemu lub przyjęciu tabletki poprzedniego preparatu. Przez okres pierwszych 7 dni należy jednak stosować dodatkową antykoncepcję mechaniczną. Jeśli w ciągu minionych 7 dni miał miejsce stosunek płciowy, należy wziąć pod uwagę możliwość zajścia w ciążę.

Jak stosować lek po poronieniu?

Po poronieniu w pierwszym trymestrze ciąży lek Kontracept można zacząć przyjmowanie tabletek natychmiast. Nie ma tu konieczności używania dodatkowych metod antykoncepcji mechanicznej. 

Po poronieniu w drugim trymestrze lub po porodzie terapię można rozpocząć w okresie od 21. do 28. dnia po zakończeniu ciąży. Jeśli pacjentka chce zacząć hormonalną antykoncepcję po tym okresie, przez pierwsze 7 dni konieczne będzie dodatkowe używanie prezerwatyw.

Opóźnianie miesiączki 

By uniknąć krwawienia z odstawienia w danym miesiącu, po zakończeniu jednego blistra produktu Kontracept należy od razu zacząć kolejne opakowanie, z pominięciem przerwy. Dalej postępuje się zgodnie z dotychczasowym schematem. 

By przesunąć krwawienie z odstawienia na inny dzień tygodnia, można skrócić przerwę w antykoncepcji o dowolną liczbę dni, nie należy jej jednak wydłużać. Dalej postępuje się zgodnie z dotychczasowym schematem. 

Powyższe modyfikacje schematu leczenia nie wpływają na skuteczność antykoncepcyjną, jednak nie są zalecane. W czasie wydłużonego cyklu pojawić się mogą śródcykliczne krwawienia lub plamienia z pochwy. 

Pominięcie dawki preparatu Kontracept

Co zrobić w przypadku pominięcia tabletki?

Jeśli pacjentka zapomniała przyjąć tabletkę, jednak opóźnienie to jest krótsze niż 12 godzin, należy jak najszybciej przyjąć pominiętą dawkę, a ochrona antykoncepcyjna zostanie zachowana. 

Jeśli jednak opóźnienie jest dłuższe niż 12 godzin, ochrona antykoncepcyjna może zostać osłabiona. Należy jak najszybciej przyjąć zaległą dawkę (nawet jeśli oznacza to połknięcie dwóch tabletek na raz), a przez kolejne 7 dni dodatkowo używać prezerwatyw. 

Co zrobić jeśli doszło do wymiotów? 

W przypadku biegunki lub wymiotów, wchłanianie produktu Kontracept może być zmniejszone, co wiąże się z koniecznością korzystania z dodatkowych metod antykoncepcji barierowej. 

Jeśli do wymiotów doszło w czasie 3-4 godzin od przyjęcia tabletki, należy zastosować nową tak szybko jak jest to możliwe. 

Możliwe działania niepożądane preparatu Kontracept

Możliwe działania niepożądane

Do najczęstszych działań niepożądanych podczas terapii za pomocą Kontracept należą: nieregularne krwawienia z pochwy, tkliwość piersi, nudności, wzrost masy ciała oraz ból głowy. Dolegliwości te pojawiają się zazwyczaj na początku leczenia i samoistnie zanikają. 

Wśród częstych działań niepożądanych obserwujemy: nerwowość, drażliwość, depresję, spadek libido, podrażnienie oczu, trądzik, zatrzymanie płynów, nieregularne krwawienia, brak miesiączki, skąpe miesiączki lub ich brak. 
Do rzadszych działań niepożądanych leku Kontracept zaliczamy: wymioty, nadciśnienie, hiperlipidemię, kamicę żółciową, żylną lub tętniczą chorobę zakrzepowo-zatorową, zawroty głowy, toczeń rumieniowaty układowy, ból w klatce piersiowej, zmiany wydzieliny pochwowej, zapalenie trzustki, pląsawicę. 

Kontracept a ryzyko zakrzepowo-zatorowe

Dwuskładnikowa antykoncepcja hormonalna zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej manifestującej się jako zatorowość płucna lub zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych. Jest ono szczególnie wysokie w pierwszym roku terapii lub po powrocie do terapii po co najmniej 4 tygodniowej przerwie. Warto jednak zaznaczyć, że ryzyko zakrzepowo-zatorowe w okresie ciąży jest wciąż wyższe od ryzyka, które niesie za sobą złożona antykoncepcja hormonalna. 

Do czynników, które jeszcze bardziej wzmagają ryzyko żylnych epizodów zakrzepowo-zatorowych należą: wiek >35 lat, otyłość (BMI >30 kg/m2), predyspozycja rodzinna, operacje w obrębie kończyn dolnych lub miednicy, długotrwałe unieruchomienie, dziedziczne zaburzenia krzepnięcia krwi (np. niedobór antytrombiny III, oporność na białko C lub S, mutacja V Leiden), stany, które przebiegają z podwyższoną krzepliwością krwi - nowotwór, anemia sierpowatokrwinkowa, toczeń rumieniowaty układowy, zespół antyfosfolipidowy.  

Badania wykazały również związek między stosowaniem leków takich jak Kontracept, a zwiększeniem częstotliwości tętniczych epizodów zakrzepowo-zatorowych w postaci np. udaru mózgu, przemijającego ataku niedokrwiennego (TIA) czy zawału serca. 

Do czynników ryzyka tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej należą: wiek >35 latnikotynizmotyłość (BMI >30 kg/m2), predyspozycja rodzinna, nadciśnienie tętnicze, migreny, cukrzyca, hiperhomocysteinemia, wady zastawkowe serca, migotanie przedsionków, toczeń rumieniowaty układowy. 

Kontracept a nowotwory

W badaniach obserwuje się zwiększone ryzyko wystąpienia raka szyjki macicy u kobiet stosujących złożone preparaty antykoncepcyjne przez okres dłuższy niż 5 lat. Może to jednak wynikać z większego narażenia na zakażenie wirusem HPV - głównego czynnika etiologicznego raka szyjki macicy. 

Zauważono również nieznacznie większe ryzyko rozpoznania raka piersi, jednak znika ono w ciągu 10 lat od zaprzestania terapii hormonalnej. 

Większa jest także częstotliwość rozwoju łagodnych nowotworów wątroby, rzadko złośliwych. 

Przedawkowanie leku Kontracept

Dotychczas nie opisano przypadków przedawkowania preparatu Kontracept. Podejrzewa się, że mogą wtedy występować objawy tj.: nudności, wymioty, krwawienia z pochwy. Nie istnieje swoiste antidotum na substancje zawarte w leku Kontracept, przedawkowanie można leczyć jedynie objawowo. 

Gdzie można zgłaszać działania niepożądane?

W razie wystąpienia jakichkolwiek działań niepożądanych, należy skontaktować się z lekarzem lub powiadomić o tym inny, wykwalifikowany personel medyczny. Skutki uboczne można także bezpośrednio zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Preparatów Biobójczych.

Przeciwwskazania oraz środki ostrożności

Przeciwwskazania do stosowania leku Kontracept

Kontracept, podobnie jak inne złożone środki antykoncepcyjne,  przeciwskazany jest w przypadku stanów takich jak: nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, ciąża i okres karmienia piersią, zatorowość płucna i/lub zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych, czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, udar niedokrwienny mózgu, TIA i/lub zawał serca, toczeń rumieniowaty układowy, czynniki ryzyka tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej (np. zaburzenia układu krzepnięcia, wada zastawkowa serca, migotanie przedsionków, niezdiagnozowane krwawienia z pochwy, nowotwory piersi, trzonu macicy lub wątroby, ciężka choroba wątroby, zapalenia trzustki z hipertriglicerydemią. 
Z uwagi na zwiększone ryzyko zakrzepowo-zatorowe złożona antykoncepcja hormonalna przeciwwskazana jest u kobiet >35 r.ż., szczególnie jeśli palą powyżej 15 papierosów dziennie. Dużo bezpieczniejsze będzie tu stosowanie antykoncepcji hormonalnej zawierającej wyłącznie gestageny. 

Kontracept zawiera laktozę, dlatego nie jest polecany dla pacjentek z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. 

Interakcje z innymi lekami

Podczas stosowania leku Kontracept może dojść do wystąpienia interakcji z innymi lekami, takimi jak np.: barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, leki stosowane w leczeniu zakażenia wirusem HIV, topiramat, leki roślinne zawierające w swoim składzie dziurawiec zwyczajny, leki stosowane w leczeniu zakażenia wirusem HCV, cyklosporyna, teofilina, lamotrygina, diazepam, rytonawir. 

Kontracept można zacząć przyjmować po około 2 tygodniach od zakończenia leczenia produktami zawierającymi wyżej wymienione substancje. 

Kontracept a alkohol

Nie udowodniono, by alkohol zmniejszał skuteczność antykoncepcyjną preparatu Kontracept. Powszechnie wiadomo jednak, że stan upojenia alkoholowego zwiększa ryzyko wymiotów (co może osłabić wchłanianie leku) oraz sprzyja błędom w schemacie terapii. 

Kontracept a ciąża

Kontracept nie jest przeznaczony do stosowania w ciąży. Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę w trakcie terapii, produkt należy jak najszybciej odstawić. 

Nie udowodniono podwyższenia ryzyka urodzenia dziecka z wadami wrodzonymi przez pacjentki stosujące złożone preparaty antykoncepcyjne przed zajściem w ciążę lub nieumyślnie podczas wczesnego etapu ciąży.

Kontracept a karmienie piersią

Kontracept może negatywnie wpływać na laktację i powodować zmniejszenie ilości oraz zmianę składu pokarmu kobiecego. Nie zaleca się więc jego stosowania do momentu zakończenia karmienia piersią.

Kontracept a prowadzenie pojazdów

Nie obserwuje się negatywnego wpływu preparatu Kontracept na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Przed użyciem leku należy zapoznać się z treścią ulotki dołączonej do opakowania lub skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ każdy lek niewłaściwie stosowany może zagrażać życiu lub zdrowiu. Dokładne informacje dotyczące charakterystyki produktu znajdują się w ulotce dołączonej do opakowania preparatu.

Dane zamieszczone w artykule mają charakter jedynie informacyjny, nie zastępują przepisów prawnych i nie mogą zostać podstawą do jakichkolwiek roszczeń. 

Podsumowanie informacji dotyczących leku Kontracept

Substancje czynne: Etynyloestradiol oraz gestoden.


Wskazania: Ochrona przed ciążą 

Zastosowanie: Doustne

Dawkowanie: Jedna tabletka raz dziennie przez 21 dni, później 7 dni przerwy

Główne przeciwwskazania: Nadwrażliwość na którykolwiek składnik, ciąża i okres karmienia piersią, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa lub jej ryzyko, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe lub ich ryzyko, wiek >35 lat, nikotynizm, nowotwory wątroby, piersi czy trzonu macicy, krwawienia z pochwy o nieustalonej przyczynie, ciężka choroba wątroby, zapalenie trzustki przebiegające z hipertriglicerydemią

Główne działania niepożądane: bóle głowy, nerwowość, podrażnienie oczu, nudności, trądzik, migrena, zwiększenie masy ciała, zatrzymanie płynów, nieregularne krwawienia, brak miesiączki, skąpe miesiączki, zmiany libido, depresja, drażliwość, wymioty