Czy da się leczyć samemu depresję? Jak wspomóc leczenie zaburzeń depresyjnych samodzielnie?

Opublikowano 12.02.2024

Autor Redakcja Erecept.pl

Czy da się leczyć samemu depresję? Jak wspomóc leczenie zaburzeń depresyjnych samodzielnie?

Depresja to choroba, która w ostatnich latach dotyka coraz więcej osób, a statystyki jej dotyczące biją na alarm - w Polsce na zaburzenia depresyjne choruje około 1,2 mln pacjentów, a receptę na leki przeciwdepresyjne w 2021 roku zrealizowało aż 1,5 mln Polaków.

Depresja znacząco obniża komfort funkcjonowania pacjenta i dotyka prawie każdego aspektu jego życia, dlatego tak istotne jest leczenie tej choroby i zapobieganie jej negatywnym następstwom.

Czy zawsze w przypadku podejrzenia depresji trzeba sięgać po pomoc specjalisty, czy może da się ją leczyć samodzielnie?

Spis treści

Jak zdiagnozować depresję?

Postawienie diagnozy wystąpienia u pacjenta epizodu depresji opiera się na wnikliwym wywiadzie przeprowadzonym przez lekarza psychiatrę.

W trakcie rozmowy lekarz zadaje liczne pytania i według klasyfikacji DSM-5 stawia rozpoznanie, jeżeli pacjent zgłosi występowanie przez ponad 2 tygodnie przynajmniej 5 z wymienionych niżej objawów, w tym co najmniej jedno z dwóch pierwszych objawów:

  1. Obniżenie nastroju.

  2. Wyraźne zmniejszenie zainteresowania lub utrata przyjemności z niemal wszystkich czynności.

  3. Wzmożony lub osłabiony apetyt bądź znaczny spadek, lub przyrost masy ciała (>5% w ciągu miesiąca), niezwiązany ze stosowaniem diety.

  4. Zaburzenia snu - bezsenność lub nadmierna senność.

  5. Podniecenie lub spowolnienie psychoruchowe.

  6. Uczucie zmęczenia lub utrata energii.

  7. Brak wiary w siebie lub nadmierne i nieadekwatne poczucie winy.

  8. Zmniejszenie sprawności myślenia, możliwości koncentracji i trudności w podejmowaniu decyzji.

  9. Nawracające myśli o śmierci.

  10. Nawracające myśli samobójcze, podsiadanie planu popełnienia samobójstwa lub podejmowanie prób samobójczych.

Co istotne, objawy depresji muszą występować niemal codziennie i przez większą część dnia, aby można było postawić diagnozę.

Objawy depresji - erecept.pl

e-Recepta online 49.99 ZŁ

Leki na potencje, leki stałe, antykoncepcja stała, przedłużenie terapii w chorobach przewlekłych.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Antykoncepcja awaryjna 59.99 ZŁ

Tabletka 'po', tabletka dzień po, tabletka do 72h, pigułka po.

Czas realizacji do 1 godziny roboczej*

Jakie są metody leczenia depresji?

Po rozpoznaniu choroby należy przystąpić do jej leczenia. Co istotne, wybór metody leczenia powinien być dostosowany do preferencji chorego. Do zalecanych metod leczenia depresji należy głównie farmakoterapia i psychoterapia oraz ich połączenie.

Jak wygląda farmakoterapia depresji?

Farmakoterapia depresji to jedna z najczęściej stosowanych metod leczenia tego schorzenia. Pacjenci chętnie sięgają po leki przeciwdepresyjne ze względu na łatwość w użyciu tej metody oraz wysoką jej skuteczność.

Aż 70% pacjentów odczuwa poprawę stanu psychicznego po wdrążeniu pierwszego leku, natomiast w przypadku braku zadowolenia z leczenia, mogą oni wrócić na konsultację do lekarza psychiatry i zwiększyć dawkę leku lub zmienić go na inny preparat.

Czy leki przeciwdepresyjne uzależniają?

Co istotne, wbrew często powtarzającym się plotkom - leki przeciwdepresyjne nie uzależniają.

Mimo, że leki przeciwdepresyjne nie powodują zależności psychicznej ani fizycznej, odstawienie ich z dnia na dzień może spowodować wystąpienie tzw. zespołu odstawiennego, który może być mylnie kojarzony z objawami uzależnienia. Zespół odstawienny związany jest z nagłym zaburzeniem równowagi poziomu neurotransmiterów w mózgu i objawia się zazwyczaj jako zawroty głowy, nudności, ból głowy, zaburzenia snu, obniżenie nastroju oraz szumy w uszach.

Odstawianie leków przeciwdepresyjnych powinno być zatem stopniowe, ostrożne i przeprowadzone według planu przygotowanego przez lekarza, aby uniknąć wystąpienia działań niepożądanych.

Leki przeciwdepresyjne

Istnieje szeroki wachlarz dostępnych na rynku leków przeciwdepresyjnych m.in.:

  • selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI),

  • inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny (SNRI),

  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD),

  • inhibitory monoaminooksydazy (IMAO).

Wybór leku powinien być dostosowany przede wszystkim do objawów pacjenta oraz jego chorób towarzyszących, z uwzględnieniem możliwych działań niepożądanych preparatu.

Jakie są wady farmakoterapii?

Niestety, farmakoterapia obciążona jest kilkoma istotnymi wadami. Po pierwsze, efekt działania leków nie jest natychmiastowy. Na pierwsze efekty leków przeciwdepresyjnych trzeba poczekać zazwyczaj około 2 tygodnie, a ich pełne działanie obserwowane jest dopiero po kilku tygodniach.

Ponadto leczenie farmakologiczne depresji trwa co najmniej kilka miesięcy, co również może zniechęcić część pacjentów.

Stosowanie leków przeciwdepresyjnych wiąże się też z licznymi działaniami niepożądanymi. Na szczęście część z nich, czyli głównie łagodne działania niepożądane, zazwyczaj mijają w trakcie dłuższego stosowania leku. Niestety, silniejsze lub bardziej kłopotliwe działania niepożądane często skłaniają pacjentów do sięgnięcia po inne metody leczenia depresji.

Jak wygląda leczenie depresji psychoterapią?

Osoby niechętne do leczenia depresji lekami, często wybierają psychoterapię jako alternatywną formę leczenia. Istnieje kilka nurtów psychologicznych, w oparciu o które prowadzona jest terapia, jednak najczęściej stosowaną w leczeniu depresji jest terapia poznawczo-behawioralna.

Jej celem jest poprawa jakości życia pacjenta poprzez modyfikację jego zachowań i sposobu myślenia. Co istotne, psychoterapia działa poprzez usunięcie źródła problemu, jakim jest depresja i daje długotrwałe efekty oraz zmniejsza ryzyko nawrotów.

Psychoterapeuta dobiera rodzaj terapii indywidualnie do pacjenta, zwracając szczególną uwagę na jego objawy, przyczyny problemu oraz preferencje chorego.

Jakie są wady psychoterapii w leczeniu depresji?

Psychoterapia ma też kilka wad, które mogą zniechęcać niektórych pacjentów. Ponieważ proces terapeutyczny wymaga sporego zaangażowania i poświęcenia dużej ilości czasu i wysiłku, może ona okazać się bardzo trudna dla części chorych, którzy mogą mieć problem z motywacją i zaangażowaniem się w terapię.

Oprócz czasu, terapia u psychologa wymaga też sporych nakładów finansowych. Przeciętna sesja terapeutyczna kosztuje około 150-200 zł, co w przypadku cotygodniowych spotkań prowadzonych zazwyczaj przez kilka miesięcy generuje wysokie koszty.

Kiedy łączyć psychoterapię z farmakoterapią?

Są przypadki, w których przeprowadzenie psychoterapii bez wsparcia leczenia farmakologicznego może okazać się bardzo trudne lub nawet niebezpieczne.

Szczególnie w przypadku ciężkiej depresji, lekarze we współpracy z terapeutami decydują się na wdrożenie farmakoterapii przed rozpoczęciem psychoterapii lub równolegle z nią, aby jak najszybciej poprawić stan pacjenta i ustabilizować go, co często pomaga w procesie terapeutycznym.

Zobacz także: Ciężka depresja - kiedy można ją rozpoznać i jak należy ją leczyć?

Jak wyleczyć depresję na własną rękę?

Według zaleceń lekarzy, leczenie depresji powinno opierać się o farmakoterapię oraz psychoterapię, a ich korzystne działanie na stan pacjenta zostało potwierdzone w licznych badaniach klinicznych.

Niemniej jednak pacjent może wprowadzić do swojego życia kilka nawyków, które nie wyleczą depresji, ale mogą znacznie poprawić ogólne samopoczucie i pozytywnie wpłynąć na zdrowie psychiczne chorego.

Sposoby na poprawę zdrowia psychicznego

Do sposobów na poprawienie nastroju i ogólnego zdrowia psychicznego należą:

  1. Aktywność fizyczna - w trakcie wysiłku fizycznego w ciele powstają endorfiny, czyli tzw. hormony szczęścia, które pozytywnie wpływają na nastój, mogą działać antydepresyjnie i pomóc pokonać chorobę.

  2. Odpowiednie odżywianie - istnieje duży związek pomiędzy psychiką a układem pokarmowym. Bakterie bytujące w jelitach są w stanie wytwarzać neuroprzekaźniki, wpływające na ośrodkowy układ nerwowy, a zatem zaburzenia w mikrobiomie jelitowym mogą mieć wpływ na nasze zachowanie i wywoływać zaburzenia neuropsychiatryczne. Dobrze zbilansowana dieta bogata w witaminy i probiotyki, zapewniająca równowagę w mikrobiomie jelitowym, może zatem okazać się bardzo pomocna w leczeniu depresji.

  3. Właściwy rytm snu - odpowiednia ilość snu ma ogromny wpływ na samopoczucie, a bezsenność może zwiększać ryzyko rozwoju depresji i zachowań samobójczych. Należy zatem zadbać o optymalną ilość snu i regularność wypoczynku, a w przypadku bezsenności - priorytetowo zadbać o ten problem i w razie konieczności włączyć leki ułatwiające zasypianie.

  4. Unikanie używek - należy pamiętać, że korzystanie z substancji psychoaktywnych, takich jak alkohol, może negatywnie wpływać na samopoczucie i pogłębiać stany depresyjne niektórych pacjentów. Ponadto mogą one wchodzić w interakcje z lekami psychiatrycznymi i obniżać ich działanie, więc należy rozważyć powstrzymanie się od spożywania alkoholu w celu poprawy stanu psychicznego.

  5. Unikanie stresu - stres jest czynnikiem mającym istotny wpływ na powstawanie różnego typu zaburzeń psychicznych, m.in. depresyjnych, więc unikanie stresu może mieć korzystny wpływ na samopoczucie pacjenta i pomóc zmniejszyć częstotliwość stanów depresyjnych.

Czy warto leczyć depresję samemu?

Depresja to groźna choroba, która powinna być traktowana równie poważnie jak każde inne schorzenie. Chory powinien być starannie leczony, aby poprawić jakość życia i uniknąć groźnych powikłań takich jak np. próby samobójcze.

Samodzielne starania mające na celu poprawę ogólnego stanu psychicznego mają duży wpływ na pokonanie depresji, jednakże nie powinny one stanowić jedynej metody leczenia.

Leczenie depresji samemu jest niezwykle trudne i brak wsparcia innych osób oraz zamykanie się na farmakologiczne i psychoterapeutyczne formy leczenia może znacznie utrudnić, a w niektórych przypadkach nawet uniemożliwić proces wyleczenia depresji.

Warto zatem sięgnąć po specjalistyczną pomoc, nawet jeżeli jesteśmy przekonani, że damy sobie radę samodzielnie pokonać depresję bez pomocy lekarskiej.

Co zrobić, jeśli doświadczam objawów depresji lub mam myśli samobójcze?

Jeśli podejrzewasz u siebie depresję, skontaktuj się z lekarzem. Na wizytę u psychiatry nie potrzebujesz skierowania. Możesz skorzystać też z pomocy dostępnej przez telefon:

  • Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji (środa, czwartek 17:00-19:00) tel. 22 594 91 00, koszt zgodnie ze stawką operatora,

  • Telefon zaufania dla osób dorosłych w kryzysie emocjonalnym (poniedziałek-piątek, 14:00-22:00) tel. 116 123, bezpłatny,

  • Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży (czynny 24 h) tel. 116 111.

Bibliografia

NFZ o zdrowiu. Depresja [dostęp 13.12.2023] dostępny w internecie:

https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-dane/raporty/nfz-o-zdrowiu-depresja

Serwis MP, [online] [dostęp 13.12.2023] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.21.3.

Serwis MP, [online] [dostęp 13.12.2023] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/227600,jakie-leki-stosuje-sie-w-depresji

Serwis MP, [online] [dostęp 13.12.2023] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/lista/89835,wplyw-spozywania-alkoholu-na-dzialanie-lekow-przeciwdepresyjnych

Serwis MP, [online] [dostęp 18.12.2023] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/lista/61911,czy-leki-przeciwdepresyjne-uzalezniaja

Serwis MP, [online] [dostęp 13.12.2023] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/poz/psychiatria/zaburzenia_snu

Serwis MP, [online] [dostęp 13.12.2023] dostępny w internecie:

https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/wywiady/146636,stres-ostry-stres-przewlekly

Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, [online] [dostęp 13.12.2023] dostępny w internecie

https://pacjent.gov.pl/jak-zyc-z-choroba/kiedy-smutek-jest-choroba

Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, [online] [dostęp 13.12.2023] dostępny w internecie

https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/jak-pomoc-sobie-i-innym-w-depresji

Flora jelitowa a patomechanizm powstawania zaburzeń afektywnych i lękowych — aktualny stan wiedzy i dalsze perspektywy [online] [dostęp 13.12.2023] dostępny w internecie

https://journals.viamedica.pl/psychiatria/article/download/56379/44730

Inni czytali również

Jak leczyć depresję dwubiegunową? Czym jest ChAD?
Jak leczyć depresję dwubiegunową? Czym jest ChAD?

Depresja dwubiegunowa jest chorobą o podłożu psychicznym, w dzisiejszych czasach coraz częściej diagnozowaną. Jest wymieniana jako druga (co do częstości) przyczyna niezdolności do pracy z powodów psychiatrycznych. Jakie są przyczyny depresji dwubiegunowej? Jak wygląda jej diagnozowanie i leczenie?

Artykuł
27.03.2024
Zotral E recepta  recepta online z konsultacją | cena  dawkowanie  przeciwwskazania
Zotral E-recepta- recepta online z konsultacją | cena, dawkowanie, przeciwwskazania

Zotral zawiera substancję czynną o nazwie sertralina, która jest lekiem przeciwdepresyjnym z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), który wpływa na poziom neuroprzekaźnika serotoniny w mózgu. Zotral stosuje się w leczeniu zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, lęk napadowy, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne i PTSD. Lek ten jest dostępny na receptę.

Charakterystyka produktów leczniczych
13.02.2024
Depresja anaklityczna - co to jest? Czy możliwe jest wystąpienie depresji u niemowląt?
Depresja anaklityczna - co to jest? Czy możliwe jest wystąpienie depresji u niemowląt?

Wystąpienie depresji u niemowlęcia wydaje się nieprawdopodobne, ale jednak jest możliwe. Termin depresji anaklitycznej funkcjonuje już od bardzo dawna i pojawił się w literaturze po raz pierwszy w 1940 roku.Objawy depresji u niemowląt i noworodków są odmienne niż te obserwowane u osób dorosłych czy starszych dzieci. Do rozwoju depresji anaklitycznej przyczynia się przede wszystkim izolacja od matki lub innego podstawowego opiekuna. Czy dziecięca depresja może w późniejszym życiu wpływać na relacje oraz funkcjonowanie?

Artykuł
21.02.2024
Konsultacja z E-receptą za 49.99 ZŁ Tylko w najnowszej aplikacji!